Bài giảng Tiếng Việt 4 (Luyện từ và câu) - Bài: Dấu hai chấm

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt 4 (Luyện từ và câu) - Bài: Dấu hai chấm

1. KHỞI ĐỘNG
2. Câu tục ngữ: “Ở hiền gặp lành” khuyên chúng ta điều gì? Khuyên chúng ta sống hiền lành, nhân hậu, vì sống như vậy sẽ gặp những điều tốt lành, may mắn.
3. Luyện từ và câu Dấu hai chấm I. Nhận xét Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì?
4. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người. (Theo Trường Chinh)
5. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người. (Theo Trường Chinh) ? Phần đằng sau dấu hai chấm có ý nghĩa gì ? A. Không có ý nghĩa gì. B. Lời nói của chủ tịch Hồ Chí Minh. C. Liệt kê những nguyện vọng của chủ tịch Hồ Chí Minh. D. Phần thừa ra trong câu.
6. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói :: ““ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành””. Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người. (Theo Trường Chinh) Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu ngoặc kép.
7. b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò : - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Tô Hoài
8. b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò : - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Tô Hoài Lời nói của Nhà Trò Câu được trích phía sau dấu ? hai chấm mang ý nghĩa gì? Lời nói của Dế Mèn
9. b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò : - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Tô Hoài Dấu hai chấm: báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật, dùng phối hợp với dấu gạch đầu dòng.
10. c) Bà thương không muốn bán Bèn thả vào trong chum. Rồi bà lại đi làm Đến khi về thấy lạ : Sân nhà sao sạch quá Đàn lợn đã được ăn Cơm nước nấu tinh tươm Vườn rau tươi sạch cỏ. Phan Thị Thanh Nhàn
11. ? Đằng sau dấu hai chấm là c) Bà thương không muốn bán phần liệt kê những điều lạ gì Bèn thả vào trong chum. diễn ra trong nhà bà cụ? 1. Bà lại đi làm. Rồi bà lại đi làm Đến khi về thấy lạ : 2. Cơm nước tinh tươm. Sân nhà sao sạch quá 3. Sân nhà sạch. Đàn lợn đã được ăn Cơm nước nấu tinh tươm 4. Con ốc được thả vào chum. Vườn rau tươi sạch cỏ. 5. Vườn rau sạch cỏ. Phan Thị Thanh Nhàn 6. Đàn lợn được ăn. 7. Bà thương ốc không bán.
12. c) Bà thương không muốn bán Bèn thả vào trong chum. Dấu hai chấm: Rồi bà lại đi làm Đến khi về thấy lạlạ :: báo hiệu bộ phận đứng Sân nhà sao sạch quá sau là lời giải thích cho Đàn lợn đã được ăn Cơm nước nấu tinh tươm bộ phận đứng trước. Vườn rau tươi sạch cỏ. Phan Thị Thanh Nhàn
13. a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói : “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là - Dấu hai chấm cho biết phần sau là lời làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân nói của Bác Hồ (ở đây dấu hai chấm ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép). có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”. ... - Dấu hai chấm cho biết câu sau là lời nói b) Tôi xoè cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: của Dế Mèn (ở đây dấu hai chấm phối - Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. hợp với dấu gạch đầu dòng). c) . Đến khi về thấy lạ: - Dấu hai chấm cho biết bộ phận đi sau là Sân nhà sao sạch quá lời giải thích những điều kì lạ mà bà cụ Đàn lợn đã được ăn thấy khi về nhà. Cơm nước nấu tinh tươm Vườn rau tươi sạch cỏ.
14. II. Ghi nhớ 1. Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc lời giải thích cho bộ phận đứng trước. 2. Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.
15. III. Luyện tập Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì? a) Tôi thở dài : - Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào? - Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?” Theo Nguyễn Quang Sáng
16. Tôi thở dài : - Còn đứa bị điểm không, nó tả thế nào? Tác dụng của dấu hai chấm: Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời nói của nhân vật “tôi” (phối hợp với dấu gạch đầu dòng)
17. - Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho cô. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi : “Sao trò không chịu làm bài?” Tác dụng của dấu hai chấm: Báo hiệu bộ phận đứng sau là câu hỏi của cô giáo (phối hợp với dấu ngoặc kép)
18. III. Luyện tập Trong các câu sau, mỗi dấu hai chấm có tác dụng gì? b) Dưới tầm cánh chú bây giờ là lũy tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi. Theo Nguyễn Thế Hội
19. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi. Tác dụng của dấu hai chấm: Báo hiệu bộ phận đứng sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước (những cảnh gì là cảnh tuyệt đẹp của đất nước)
20. Câu văn Tác dụng của dấu hai chấm Báo hiệu bộ phận đứng sau là Tôi thở dài : lời nói của nhân vật “tôi” - Còn đứa bị điểm không, nó tả thế (phối hợp với dấu gạch đầu nào? dòng) Báo hiệu bộ phận đứng sau là Cô hỏi: “Sao trò không chịu làm bài?” câu hỏi của cô giáo (phối hợp với dấu ngoặc kép) Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất Báo hiệu bộ phận đứng sau là nước hiện ra: cánh đồng với những lời giải thích cho bộ phận đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng đứng trước (những cảnh gì là sông với những đoàn thuyền ngược cảnh tuyệt đẹp của đất nước) xuôi.