Kế hoạch bài học Sinh học 9 - Chương 1: Các thí nghiệm của Menđen - Tiết 1+2 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài học Sinh học 9 - Chương 1: Các thí nghiệm của Menđen - Tiết 1+2 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

1. KHBD Sinh 9 Chương I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MEN ĐEN Tiết 1 MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC I. Mục tiêu. 1/ kiến thức : Học sinh trình bày được nhiệm vụ, nội dung và vai trò của Di truyền học. - Giới thiệu Menđen là người đặt nền móng cho Di truyền học. - Nêu được phương pháp nghiên cứu di truyền của Menđen.. 2/ Kỹ năng: Hiểu và ghi nhớ một số thuật ngữ và kí hiệu trong di truyền học. II. Các thiết bị dạy học: - Tranh phóng to hình 1.2. III. Tiến trình dạy học 1. KTSS: 2. Bài mới: - Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế kỉ XX nhưng chiếm một vị trí quan trọng trong sinh học và Menđen là người đặt nền móng cho di truyền học. Vậy di truyền học nghiên cứu vấn đề gì? Nó có ý nghĩa như thế nào? chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay. Hoạt động 1: Di truyền học Hoạt động dạy và học Nội dung Gv: cho HS đọc khái niệm di truyền và I. Di truyền học biến dị mục I SGK. Di truyền học nghiên cứu về cơ sở vật chất, -Thế nào là di truyền và biến dị ? cơ chế, tính quy luật của hiện tượng di truyền Hs: Đọc thông tin, và trả lời các câu hỏi và biến dị. sau : Di truyền: là hiện tượng con cháu Di truyền học có vai trò quan trọng không có những đặc điểm giống bố mẹ ví dụ: chỉ về lí thuyết mà còn có giá trị thực tiễn cho gà mẹ có mào cao thì gà con cũng có khoa học chọn giống, y học và đặc biệt là mào cao. công nghệ sinh học hiện đại Biến dị: là hiện tượng con cháu có những đặc điểm khác bố mẹ .ví dụ: gà mẹ có mào cao thì gà con không có mào Gv: giải thích rõ: biến dị và di truyền là 2 hiện tượng trái ngược nhau nhưng tiến hành song song và gắn liền với quá trình sinh sản. Gv: cho HS làm bài tập  SGK mục . - nêu 1 số vd về di truyền và biến dị Hs: Làm bài tập đại diện trả lời. Gv: Nhận xét bổ sung Hoạt động 2: Menđen – người đặt nền móng cho di truyền học
2. Hoạt động dạy và học Nội dung Gv: cho HS đọc tiểu sử Menđen SGK. II. Menden người đặt nềm móng cho - Yêu cầu HS quan sát kĩ hình 1.2 và nêu di truyền học nhận xét về đặc điểm của từng cặp tính trạng đem lai? -Dùng phương pháp lai phân tích ( Hs: quan sát và phân tích H 1.2, nêu được sự phân tích thế hệ lai ) tương phản của từng cặp tính trạng. -Nghiên cứu theo dõi sự di truyền 1 Gv: Nhận xét bổ sung vài cặp tính trạng tương phản Gv: Treo hình 1.2 phóng to để phân tích. Gv: Phương pháp nghiên cứu của Menđen là phân tích các thế hệ lai. - GV: trước Menđen, nhiều nhà khoa học đã thực hiện các phép lai trên đậu Hà Lan nhưng không thành công. Menđen có đã chọn đối tư ợng thuần chủng, có vòng đời ngắn,và theo dõi 1-2 cặp tính trạng tách riêng từng cặp tính trạng để nghiên cứu, làm gđơn giản tnhs di truyền của sinh vật để nghiên cứu. thí nghiệm lặp đi lặp lại nhiều lần, dùng toán thống kê để xử lý kết quả. Hoạt động 3: Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của Di truyền học Hoạt động dạy và học Nội dung Gv: hướng dẫn HS nghiên cứu một số III. Một số thuật ngữ và ký hiệu cơ bản của thuật ngữ. di truyền học Hs: Ghi nhớ 1. Một số thuật ngữ: - Khái niệm giống thuần chủng: + Tính trạng + Cặp tính trạng tương phản Gv: giới thiệu cách làm của Menđen để + Giống (dòng) thuần chủng. có giống thuần chủng về tính trạng nào đ 2. Một số kí hiệu ó. P: Cặp bố mẹ xuất phát Gv: giới thiệu một số kí hiệu. x: Kí hiệu phép lai Gv: nêu cách viết công thức lai: mẹ thư G: Giao tử ờng viết bên trái dấu x, bố thường viết - ♂ : Đực; ♀ Cái bên phải. P: mẹ x bố. F: Thế hệ con (F1: con thứ 1 của P; Hs: Ghi nhớ các khái niệm và thuật ngữ F2 con của F1 tự thụ phấn hoặc giao phấn giữa F1). IV. Kiểm tra - Đánh giá -Cho HS đọc khung đỏ SGK
3. - Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1,2 SGK trang 7. - Câu hỏi 4 giảm tải không yêu cầu các em trả lời. V. Hướng dẫn học bài ở nhà - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Kẻ bảng 2 vào vở bài tập. - Đọc trước bài 2.
4. Tiết 2 LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG I. Mục tiêu. 1. Kiến thức: - Nêu được thí nghiệm lai một căp tính trạng của Menđen và rút ra nhận xét. - Phát biểu được nội dung quy luật phân li. - Nêu được khái niệm: kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể dị hợp cho ví dụ minh họa cho mỗi loại, viết được sơ đồ lai. 2. Kỹ năng: - Rèn kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình. - Vận dụng kiến thức giải thích các hiện tượng trong tự nhiên. II. Thiết bị dạy học - Tranh phóng to hình 2.1; 2.2; 2.3 SGK. -Hoàn thành bảng 3 III. Tiến trình dạy học 1. KTSS 2. Bài cũ - Trình bày nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen? 3. Bài mới VB: Bằng phân tích thế hệ lai, Menđen rút ra các quy luật di truyền, đó là quy luật gì? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay. Hoạt động 1: Tìm hiểu thí nghiệm của Menđen Hoạt động dạy và học Nội dung Gv: Yêu cầu hs nghiên cứu SGK và 1. Thí nghiệm của MenDen trình bày thí nghiệm của Menđen. - Kiểu hình là tập hợp toàn bộ tính trạng Hs: Trình bày thí nghiệm của của cơ thể. Menđen. - Kiểu gen là các nhân tố quy định các Gv: Giới thiệu kết quả thí nghiệm ở tính trạng cảu sinh vật. bảng 2 đồng thời phân tích khái niệm - Tính trạng biểu hiện ở đời F1 là tính kiểu hình, tính trạng trội, lặn. trạng trội, lấn sat tính trạng lặn. Hs: Phân tích bảng số liệu, thảo luận - Tính trạng lặn tới F2 mới biểu hiện. nhóm và nêu được: -Khi lai hai cơ thể bố mẹ khác nhau về + Kiểu hình F1: đồng tính về tính 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản trạng trội. thì F1 đồng tính về tính trạng của bố + F2: 3 trội: 1 lặn hoặc mẹ, F2 có sự phân li theo tỉ lệ trung Gv: Yêu cầu HS: Xem bảng 2 và đ bình 3 trội: 1 lặn iền tỉ lệ các loại kiểu hình ở F2 vào ô trống. - Nhận xét tỉ lệ kiểu hinh ở F1; F2?
5. Hs: Lựa chọn cụm từ điền vào chỗ trống: 1. tính đồng 2. 3 trội: 1 lặn Gv: Yêu cầu hs khác nhận xét, bổ sung Hs: Nhận xét bổ sung. Hoạt động 2: Menđen giải thích kết quả thí nghiệm Hoạt động dạy và học Nội dung Gv: Giải thích quan niệm đương thời và quan niệm của Menđen đồng thời sử dụng H 2.3 để giải thích. Gv: nêu rõ: khi F1 hình thành giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền P: hoa đỏ x Hoa trắng phân li về 1 giao tử và giữ nguyên bản chất AA x aa của P mà không hoà lẫn vào nhau nên F2 tạo Gp: A a ra: F1: Aa- Hoa đỏ 1AA:2Aa: 1aa Aa x Aa trong đó AA và Aa cho kiểu hình hoa đỏ, GF1: 1A:1a 1A:1a còn aa cho kiểu hình hoa trắng. F2: 1AA- Hoa đỏ: 2Aa- Hoa - Hãy phát biểu nội dung quy luật phân li đỏ:1aa- Hoa trắng hay 3 Hoa đỏ:1 trong quá trình phát sinh giao tử? Hoa trắng HS ghi nhớ kiến thức, quan sát H 2.3 +Gen A quy định tính trạng hoa đỏ.(trội) - Nội dung quy luật phân li: trong +Gen a quy định tính trạng hoa trắng.(lặn) quá trình phát sinh giao tử, mỗi Gv: Trong quá trình phát sinh giao tử: nhân tố di truyền phân li về một Cây hoa đỏ thuần chủng có kiểu gen AA cho giao tử và giữ nguyên bản chất nh 1 loại giao tử: A ư ở cơ thể thuần chủng của P + Cây hoa trắng thuần chủng cho 1 loại giao tử là a. Hs: Quan sát H 2.3 thảo luận nhóm xác định được: 4. Củng cố - Dặn dò - Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả thí nghiệm của Menđen? - Phân biệt tính trạng trội, tính trạng lặn và cho VD minh hoạ.
6. - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Không yêu cầu học sinh làm bài tập 4 SGK.