Kế hoạch bài học các môn học Lớp 8+9 - Tuần 24 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

docx 23 trang tulinh 05/01/2026 70
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Kế hoạch bài học các môn học Lớp 8+9 - Tuần 24 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docxke_hoach_bai_hoc_cac_mon_hoc_lop_89_tuan_24_nam_hoc_2022_202.docx

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài học các môn học Lớp 8+9 - Tuần 24 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

  1. 1,KHBD MÔN NGỮ VĂN 8: Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 92 ĐI ĐƯỜNG Hồ Chí Minh A. Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức : - Ý nghĩa khái quát mang tính triết lý của hình tượng con đường và con người vượt qua những chặng đường gian khổ. - Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. 2. Kỹ năng : - Đọc diễn cảm bài thơ . - Phân tích được 1 số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm. 3. Thái độ : Giáo dục các em lòng kính yêu Bác, khâm phục sự vượt khó của Bác B. Chuẩn bị của GV và HS : - GV: ảnh chân dung Hồ Chí Minh, tập''Nhật kí trong tù'', soạn bài - HS : Soạn bài, tìm đọc thêm các tài liệu khác có liên quan,.. C.Các hoạt động lên lớp : 1.Tổ chức lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ ‘ Ngắm Trăng’’. Nêu cảm nhận chung của em về một câu thơ mà em yêu thích ? 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức I.Đọc , chú thích Bài thơ''Đi đường'' được ra đời trong hoàn 1.Tác phẩm: cảnh nào? Trong thời gian bị bọn Tưởng Giới Thạch bắt giam ( t8 /1942- 9/1943) , Hồ chí Minh bị giải đi từ nhà lao này đến nhà khác khắp 13 huyện thuộc tỉnh Quảng Tây , trung Quốc. Đi đường là bài thơ được viết trong hoàn cảnh này. 2. Từ khó II. Đọc - hiểu văn bản - Câu thơ thứ nhất giới thiệu điều gì?Giọng * Câu 1: Cảnh đi đường, sư gian lao của điệu của câu thơ như thế nào? việc đi đường. - Qua đó giúp ta hiểu được điều gì của Bác? - Giọng thơ tự nhiên lời nói bình thường. => Sự gian lao,nỗi vất vả,trải nghiệm của người. - Câu thơ thừa tiếp tục giới thiệu điều gì? * Câu 2: Sự gian lao, khó khăn chồng - Chỉ ra cái hay của câu thơ này và cho biết chất như bất tận.-> Điệp ngữ :trùng san hiệu quả của nó? (núi cao) gợi hình, gợi cảm. - Trập trùng có nghĩa như thế nào? - Phụ từ tiếp diễn: chi ngoại (rồi lại). GV: Đây là câu thơ bản lề (chuyển) khép lại => Diễn tả khó khăn trước mắt.Khẳng
  2. ý thơ của hai câu trước và chuẩn bị cho câu định sự gian lao tiếp nối. sau. - Trập trùng: nối tiếp, bất tận.->Khó khăn, hiểm trở,gian lao, vất vã. Vậy ở đây chuyển từ vấn đề gì sang vấn đề * Câu 3: Nếu như hai câu đầu là cảnh núi gì? non trùng điệp, gian lao chồng chất thì đến câu 3, tất cả đã vượt qua hết mặc dù núi cứ tiếp núi nhưng sẽ đến lúc tận cùng tới đỉnh cao nhất. Như vậy cái đỉnh cao nhất của con đường đã tới mọi sự trùng điệp của núi rừng đã qua hết. Câu 4 là câu hợp. Vậy câu hợp nói về vấn * Câu 4: Sự gian lao vất vã đã qua. Kết đề gì? quả của đi đường. - Kết quả đó thể hiện điều gì trong tâm hồn => Niềm vui chiến thắng.Tư thế của nhà thơ? Đó là tư thế như thế nào? người đi đường. Tự do ngắm cảnh. Tình yêu thiên nhiên,chất thi sĩ trong tâm hồn Bác. Có người cho rằng bài thơ có hai lớp - Nghĩa chính: Con đường dù có gian lao nghĩa.Vậy em hãy chỉ ra hai lớp nghĩa đó? nhưng không phải là vô tận. Người đi GV: Bài thơ bằng nghệ thuật tuyệt diệu đã đường không ngại khó, không nãn chí biểu hiện tư tưởng của Bác: cuối cùng cũng lên tới đỉnh cao vẻ vang. - Qua bài thơ này em học tập được điều gì? - Từ trên đỉnh cao ấy, con người chiếm GV: Liên hệ với bài: ''Giam lâu không được lĩnh không gian trong cảm giác chinh chuyển"để làm rõ thêm đức tính kiên trì, vất phục vũ trụ, làm chủ đất trời. vã gian lao của Bác trong cảnh tù đày: - Hạnh phúc của người cách mạng là Thuốc đắng cạn liều càng thấy đắng giành thắng lợi vẻ vang sau khi đã trãi Đường gay cuối chặng lại gay thêm. qua bao gian khổ hi sinh. III. Tổng Kết Hãy nêu những nét chính về nghệ thuật và 1.Nội dung nội dung của bài thơ? Từ việc Đi đường gian khổ, tác giả nêu - Bác: lên bài học về đường đời , đường cách + Giàu cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên mạng. nhiên\ 2. Nghệ thuật + Luôn ung dung, tự tại, chủ động Bài thơ viết theo thể tứ tuyệt, giản dị mà hàm súc , cổ điển mà hiện đại. trước mọi hoàn cảnh. - Bài thơ mang tư tưởng sâu sắc , hình + Lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp tượng cao đẹp. cách mạng; có ý chí, nghị lực và tầm nhìn sáng suốt 4. Củng cố. Câu 1. Đọc thuộc lòng bài thơ của Bác. Câu 2. Qua bài thơ em rút ra được bài học gì trong cuộc sống? 5. Hướng dẫn về nhà
  3. Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 93 CÂU CẢM THÁN A. Mục tiêu cần đạt 1. Kiến thức - Đặc điểm hình thức của câu cảm thán. - Chức năng của câu cảm thán. 2. Kỹ năng: - Nhận biết câu cảm thán trong các văn bản - Sử dụng câu cảm thán phù hợp với tình huống giao tiếp. 3. Thái độ : Sử dụng câu cảm thán cẩn trọng phù hợp với đối tượng giao tiếp B. Chuẩn bị của GV và HS - GV: Soạn bài, nghiên cứu thêm tài liệu - HS : Soạn bài, tìm đọc thêm các tài liệu khác liên quan. C.Các hoạt động lên lớp 1.Tổ chức lớp 2. Kiểm tra bài cũ: Đặc điểm và chức năng của nó? Cho ví dụ ? 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức I. Đặc điểm hình thức và chức năng - Hãy xác định nội dung, câu cảm thán * Xét ví dụ: (SGK,tr 43). trong mỗi đoạn trích (a), (b)? a. Nội dung: Lời than vãn của ông giáo trước cái chết của lão Hạc. + Câu cảm thán trong đoạn trích trên là: - Hỡi ơi lão Hạc! b. Nội dung: Lời tiếc nuối về một thời đẹp đẽ đã qua của con hổ. + Câu cảm thán trong đoạn triách trên là: - Than ôi! - Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là + Đặc điểm hình thức: câu cảm thán? - Cả hai câu văn trên đều kết thúc câu bằng dấu chấm than. - Trong câu có chứa từ ngữ cảm thán: Hỡi ơ i(a), Than ô i(b). + Tác dung: - Các câu cảm thán trong mỗi đoạn trích - Trong ví dụ (a) bộc lộ trực tiếp cảm xúc trên được dùng để làm gì? với lão Hạc. - Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng - Trong ví dụ (b) bộc lộ trực tiếp cảm xúc về hay trình bày kết quả giải một bài toán,... quá khứ huy hoàng của mình (con hổ). có thể dùng câu cảm thán không? -> Khi viết đơn từ, biên bản hợp đồng hay một bài toán ta không thể dùng câu cảm - Từ hai ví dụ trên,em hãy cho biết đặc thán.Vì nó chỉ xhiện chủ yếu trong ngôn
  4. điểm hình thức và chức năng của câu ngữ hàng ngày và ngôn ngữ văn chương. cảm thán? * Ghi nhớ: GV chốt ý và gọi HS đọc phần ghi nhớ Lưu ý: Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng (SGK, tr 44). hay trình bày kết quả giải một bài toán không dùng câu cảm thán vì đó là ngôn ngữ của tư duy lô gíc, của trí tuệ. Hãy cho biết các câu trong những đoạn II.Luyện tập trích sau có phải đều là câu cảm thán Bài tập 1: Câu cảm thán: không.Vì sao? a. ''Than ôi!... Lo thay! Nguy thay!'' b. '' Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!'' c. ''Chao ôi,.....những cử chỉ ngu dại của mình thôi''. + Không phải tất cả các câu có trong các đ/tr trên đều câu cảm thán.Vì nó không chứa từ ngữ cảm thán. Bài tập 2: những câu có trong các đoạn - Phân tích tình cảm, cảm xúc được thể trích trên đều bộc lộ tình cảm, cảm xúc. hiện trong những câu sau đây. Có thể a.- Lời than thở của người nông dân về cuộc xếp những câu này vào kiểu câu cảm sống kiếm ăn khốn khó dưới chế độ pkiến. thán được không? Vì sao? b. Lời trách của người chinh phụ đối với GV gọi HS lên bảng làm, HS dưới lớp chiến tranh phi nghĩa trong xã hội cũ. làm vào vở, bổ sung, nhận xét bài làm c.Tâm trạng bế tắc của tg trước c/s thực tại. của bạn. d. Sự ân hận của Dế Mèn trước cái chết GV bổ sung, chữa bài. thảm thương, oan ức của Dế Choắt. + Các câu trên tuy đều bộc lộ tình cảm, cảm xúc nhưng không có câu nào là câu cảm - Tìm hai câu thơ, đoạn thơ có chứa câu thán. Vì không có hình thức đặc trưng của cảm thán. câu này nên không thể xếp chúng vào câu GV chia lớp thành 2 nhóm và cho thi đua cảm thán mà chúng chính là câu nghi vấn lẫn nhau. với chức năng bộc lộ tình cảm, cảm xúc. GV gọi HS nhận xét. Bài tập 3: (SGK, tr 45) GV đánh giá, nhận xét 4. Củng cố Đặc điểm của câu cảm thán. Đạt ba câu cảm thán 5.Hướng dẫn về nhà: - Làm các bài tập trong SGK và SBT vào vở. - Tập xây dựng các đoạn văn có sử dụng câu cảm thán. - Tìm hiểu trước câu trần thuật
  5. Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 94 BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHỦ ĐỀ: DANH LAM THẮNG CẢNH VIỆT NAM I. Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức: - Xây dựng được tập báo ảnh về một danh lam thắng cảnh. - Viết được các đoạn văn thuyết minh ngắn về một danh lam thắng cảnh. 2. Kĩ năng: - Báo cáo quá trình làm việc và sản phẩm thu được một cách đa dạng, sáng tạo. - Rèn kĩ năng làm việc nhóm, xử lí thông tin... 3. Thái độ: Có ý thức và khả năng viết được các đoạn văn thuyết minh ngắn về một danh lam thắng cảnh. II.Chuẩn bị của giáo viên - học sinh: 1. Giáo viên: Giáo án, SGV, máy tính. 2. Học sinh: giấy nháp, bút, màu, giấy A4, giấy A0 III. Tổ chức hoạt động dạy học 1. Ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ : 3.Bài mới Hoạt động 1: Khởi động - Mục tiêu: tạo tâm thế - Phương pháp: thuyết trình : GV: Cho HS ( 3 HS) hát bài ” Việt Nam quê hương tôi” GV: Kiểm tra sự chuẩn bị sản phẩm của các nhóm, nhận xét chung về sự chuẩn bị, Yêu cầu các nhóm chuẩn bị tinh thần báo cáo. Hoạt động của GV và Hs Nội dung bài học Hoạt động 2 Báo cáo trình bày sản phẩm GV: Yêu câu các nhóm trưng bày sản phẩm lên bảng GV : Nêu yêu cầu của tiết báo - Yêu cầu: cáo trải nghiệm sáng tạo Về sản phẩm: Tập báo ảnh với các bức ảnh trong đó thể hiện được nét đẹp,đặc trưng văn hóa của danh lam thắng cảnh. Lời thuyết minh cho từng bức ảnh trong sáng,rõ ràng, khách quan và xác thực. Về hoạt động; - Làm việc hiệu quả trên tinh thần hợp tác, tuân thủ những quy định chung. - Tích cực, chủ động, sáng tạo hoàn thành công - Lựa chọn hình thức báo cáo và việc cá nhân. trình bày tập báo ảnh: thuyết trình thông qua chiếu
  6. PowerPoint hoặc thuyết trình qua tập báo ảnh. - Nhóm trưởng phân công thành viên trong nhóm để trình bày sản phẩm. - Các nhóm lần lượt lên trình bày Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 4 Đánh giá: HS: Nhận xét về sự chuẩn bị và - Chuẩn bị sản phầm về sản phẩm, nội dung bài - Nội dung bài thuyết minh - Giọng điệu, lời nói - Đánh giá điểm số cho mỗi nhóm GV: Nhận xét chung về tiết trải nghiệm 4. Hướng dẫn về nhà Hãy viết bài văn hoàn chỉnh thuyết minh về một danh lam thắng cảnh của địa phương em. Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 95 CÂU TRẦN THUẬT A. Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức: - Đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật . - Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp. 2. Kỹ năng: - Nhận biết câu trần thuật trong các văn bản . - Sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp. 3. Thái độ: Học sinh hiểu rõ đặc điểm của câu trần thuật với các kiểu câu khác. B. Chuẩn bị của GV và HS: - GV: Xem lại câu phân loại theo mục đích , máy chiếu - HS : Xem lại kiểu câu kể đã học ở Tiểu học; trả lời (?) trong bài. C. Các hoạt động lên lớp: 1. Tổ chức lớp: 2. Kiểm tra bài cũ: Đặt câu cảm thán và chỉ rõ từ ngữ cảm thán. 3. Bài mới : Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức
  7. I. Đặc điểm hình thức và chức năng GV trình chiếu ví dụ 1.Xét ví dụ: Trong ba đoạn trích chỉ có - Trong các đoạn trích trên những câu câu: ''Ôi Tào Khê!'' ở đoạn văn (d) là nào không có đặc điểm hình thức của câu cảm thán dùng để bộc lộ cảm xúc. các kiểu câu đã học? - Vậy những câu này dùng để làm gì? - Những câu trần thuật trong các đoạn Trong các kiểu câu phân loại theo mục trích trên được dùng để: đích nói, kiểu câu nào được sử dụng - Đ(a):C1,2 dùng để trình bày suy nghĩ nhiều nhất? Tại sao? của người viết về lòng yêu nước . C3 đề nghị mọi người là phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng. - Đ(b): C1 dùng để kể.C2 để thông báo. - Đ(c): Cả hai câu là câu trần thuật dùng để miêu tả hình thức của người đàn ông . - Đ(d): C2 là câu trần thuật dùng để nhận định. C3 câu trần thuật dùng để bộc lộ c/ x + Trong các kiểu câu đó thì câu trần thuật được dùng nhiều nhất. Vì phần lớn trong hoạt động giao tiếp của chúng ta - Nêu đặc điểm hình thức và chức năng xoay quanh những chức năng đó. của câu trần thuật 2. Kết luận - Câu trần thuật thường dùng để kể , thông báo, nhận định, trình bày, miêu tả - Câu trần thuật là câu không có những dấu hiệu hình thức của những kiểu câu khác và thường kết thúc bằng dấu chấm , nhưng khi dùng để yêu cầu , đề nghị , hay biểu lộ cảm xúc ... có thể kết thúc bằng dấu chấm than. II. Luyện tập Bài 1: a. Cả ba câu đều là câu trần - Hãy xác định kiểu câu và chức năng thuật. của những câu sau? Câu (1) dùng để kể; câu (2), (3) dùng để bộc lộ cảm xúc của Dế Mèn đối với cái chết của Dế Choắt. b. Câu (1) dùng để kể. Câu (2) câu cảm thán (được đánh dấu bằng từ quá) dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc. Câu(3), (4) câu trần thuật dùng để bộc - Đọc câu thứ hai trong phần dịch nghĩa lộ tình cảm, cảm xúc. và dịch thơ. Cho nhận xét kiểu câu và ý Bài 2:Câu: - Trước cảnh đẹp đêm nay nghĩa của hai câu đó? biết làm thế nào? là câu có tính chất nghi vấn.
  8. - Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ là câu trần thuật. -> Hai câu này tuy khác nhau về kiểu - Xác định 3 câu sau đây thuộc kiểu câu câu nhưng đều chung ý nghĩa: Đêm nào và được sử dụng để làm gì. trăng đẹp, gây sự xúc động mãnh liệt cho nhà thơ, khiến nhà thơ muốn làm Hãy nhận xét sự khác biệt về ý nghĩa một điều gì đó. của những câu này? Bài 3: a.Câu cầu khiến. b.Câu nghi vấn. c. Câu trần thuật. Cả 3 câu đều dùng để - Những câu sau đây có phải là câu trần cầu khiến (có chức năng giống nhau). thuật không? Những câu này dùng để Câu (b), (c) thể hiện ý cầu khiến (đề làm gì? nghị) nhẹ nhàng,nhã nhặn và lịch sự hơn câu (a). Bài 4: Tất cả các câu trong đoạn trích (a), (b)đều là câu trần thuật,trong đó câu ở (a) và câu được dẫn trong (b) - Đặt câu trần thuật dùng để hứa hẹn, Em muốn cả anh cùng đi nhận giải, xin lỗi, cảm ơn, chúc mừng, cam đoan được dùng để cầu khiến (yêu cầu người - HS lên bảng đặt câu khác thực hiện một hành động nhất - Viết một đoạn văn đối thoại ngắn có định). Còn câu thứ nhất trong (b) được sử dụng cả bốn kiểu câu đã học? dùng để kể. Bài 5: - Dùng để hứa hẹn - Dùng để xin lỗi: - Dùng để cảm ơn: - Dùng chúc mừng: - Cam đoan: 4. Củng cố GV khát quát lại chức năng và hình thức của câu trần thuật 5. Hướng dẫn về nhà Làm các bài tập trong SGK và SBT vào vở. Soạn bài: Câu phủ định 2,KHBD MÔN SỬ 9 Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 27 BÀI 22: CAO TRÀO CÁCH MẠNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG 8 NĂM 1945 (Tiếp theo) I. Mục tiêu bài học. 1. Kiến thức: Giúp H/s nắm được những kiến thức cơ bản sau.
  9. Những chủ trương của Đảng ta sau khi Nhật đảo chính Pháp và diễn biến của cao trào kháng Nhật cứu nước tiến tới tổng khởi nghĩa tháng tám 1945. 2. Kỹ năng: - Rèn luyện cho học sinh kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử. - Tập dượt phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử. 3.Thái độ: - Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu Chủ Tịch Hồ Chí Minh, và lòng tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng. II. Thiết bị, tài liệu Lược đồ khu giải phóng Việt Bắc. III. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học. 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: ? Đảng cộng sản Đông Dương chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh trong hoàn cảnh nào. ? Cho biết hoạt động của Mặt trận Việt Minh. 3. Bài mới. Hoạt động của thầy, trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1 II. Cao trào kháng Nhật cứu - Học sinh tìm hiểu mục I (sgk - 89) nước tiến tới tổng nghĩa tháng ? Tại sao Nhật đảo chính Pháp. 8 /1945. + ở Châu Âu phát xít Đức bị thất bại liên tiếp; Anh, 1. Nhật đảo chính Pháp ( 9/ 3/ Mĩ mở mặt trận mới. 1945) + Nước Pháp được giải phóng, chính phủ Đờ Gôn * Nguyên nhân Nhật đảo chính về Pa ri. Pháp. ? Tình hình ở Đông Dương lúc này như thế nào. - Tình hình thế giới: ? Tình hình trên đã => điều gì xảy ra. (Lúc này Pháp chần chừ, Nhật nhanh tay hơn). + Đầu 1945 chiến tranh thế ? Nhật đảo chính Pháp như thế nào. giới thứ 2 sắp kết thúc . ? Thái độ, hành động của Pháp ra sao. + Nước Pháp được giải phóng. ? Sau khi lên cầm quyền Nhật có thái độ và hành - ở Mặt trận Thái Bình Dương: động như thế nào. + Phát Xít Nhật khốn đốn. ? Em có nhận xét gì về tình hình Đông Dương sau - Ở Đông Dương: TDP ráo riết khi Nhật đảo chính Pháp. hoạt động chờ quân đồng minh Hoạt động vào sẽ đánh Nhật. ? Trước tình hình Nhật đảo chính Pháp, Đảng ta đã => Nhật đảo chính Pháp để độc có chủ trương gì. chiếm Đông Dương. ? Khẩu hiệu mà Đảng ta sử dụng trong thời kì này là * Diễn biến. gì. - Đêm 9/ 3/ 1945 Nhật đảo -Thay khẩu hiệu : Đánh đuổi phát xít Nhật- Pháp chính Pháp. bằng khẩu hiệu Đánh đuổi phát xít Nhật. - Pháp chống cự yếu ớt, đầu ? Tại sao Đảng ta lại quyết định phát động cao trào hàng Nhật => Nhật độc chiếm kháng Nhật, cứu nước làm tiền đề cho cuộc tổng Đông Dương.
  10. khởi nghĩa. 2. Tiến tới tổng khởi nghĩa Căn cứ vào tình hình thế giới và trong nước nêu tháng 8/ 1945. trên mà Đảng ta quyết định phát động cao trào a) Chủ trương của hội nghị ban kháng Nhật cứu nước, chuẩn bị những điều kiện tiến thường vụ trung ương Đảng tới tổng khởi nghĩa. (12/ 3/ 1945) ? Trình bày diễn biến của cao trào " Kháng Nhật cứu nước" - Xác định kẻ thù chính, cụ thể, (GV :Trình bày trên lược đồ Khu giải phóng Tây trước mắt và duy nhất của nhân Bắc) dân Đông Dương: phát xít Nhật. ? Giữa lúc cao trào cách mạng đang lên cao Đảng ta - Ra chỉ thị: "Nhật Pháp bắn đã làm gì để thúc đẩy cao trào cách mạng tiến lên. nhau và hành động của chúng ? Ủy ban quân sự Bắc kì thành lập có nhiệm vụ gì. ta" -Có nhiệm vụ chỉ huy và giúp đỡ quân sự các - Phát động cao trào "Kháng chiến khu Miền Bắc. Nhật cứu nước." - Giáo viên dùng lược đồ H38: khu giải phóng b) Diễn biến cao trào "Kháng Việt Bắc. Nhật cứu nước" ? Giữa lúc phong trào cách mạng đang dâng cao, - Giữa 3/ 1945 phong trào khởi nạn đói khủng khiếp đã diễn ra ở Miền Bắc và Bắc nghĩa từng phần xuất hiện ở Trung Bộ, Đảng ta đã có quyết định gì. nhiều địa phương. ? Em có nhận xét gì về tình hình cách mạng nước ta - Nhiều thị xã, thành phố (cả trước ngày tổng khởi nghĩa 8 . 1945. HN) Việt Minh đã trừ khử bọn ? Theo em Mặt trận Việt Minh ra đời đã có tác động tay sai đắc lực của Nhật. như thế nào đến cao trào kháng Nhật cứu nước. - 15/ 4/ 1945 thành lập VN giải (Thảo luận nhóm 2’) đại diện nhóm trình bày phóng quân. - Mặt trận Việt Minh đã tập hợp đông đảo quần - Uỷ ban quân sự Bắc Kì được chúng hình thành nên lực lượng chính trị đông đảo thành lập. của cách mạng . - 4/ 6/ 1945 khu giải phóng Việt -Trên cơ sở phát triển các đoàn thể cứu quốc Bắc được thành lập . trong mặt trận Việt minh, lực lượng chính trị kết - Phong trào "phá kho thóc, hợp với lực lượng vũ trang tạo nên sức mạnh tổng giải quyết nạn đói" diễn ra sôi hợp thúc đẩy cao trào kháng Nhật cứu nước. nổi. 4. Củng cố - dặn dò: - Gv sơ kết bài học. Về nhà: - Đọc và tìm hiểu nội dung bài mới:
  11. Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 28 BÀI 23:TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG 8- 1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA I. Mục tiêu bài học. 1. Kiến thức: Giúp H/s nắm được những kiến thức cơ bản sau. - Khi tình hình thế giới diễn ra vô cùng thuận lợi cho cách mạng nước ta, Đảng ta đứng đầu là Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong toàn quốc. - Cuộc khởi nghĩa nổ ra và nhanh chóng giành thắng lợi ở thủ đô Hà Nội cũng như khắp các địa phương trong cả nước, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời. - ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng 8-1945. 2. Kĩ năng: - Rèn luyện cho học sinh kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử. - Tường thuật diễn biến của cách mạng tháng 8-1945. - Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử. 3.Thái độ: - Giáo dục cho học sinh lòng kính yêu Đảng, lãnh tụ Hồ Chí Minh, niềm tin vào sự thắng lợi của cách mạng và niềm tin tự hào dân tộc. II. Thiết bị, tài liệu + Lược đồ tổng khởi nghĩa tháng 8-1945. + Ảnh cuộc mít tinh tại nhà hát lớn Hà Nội (19-8-1945) + Ảnh Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập (2-9-1945) III. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học. 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: ? Đảng cộng sản Đông Dương đã có những chủ trương và khẩu hiệu gì để đẩy phong trào cách mạng tiến tới. 3. Bài mới. : Hoạt động của thầy, trò Nội dung kiến thức cầnđạt Hoạt động 1 I. Lệnh tổng khởi nghĩa được ban ? Vào năm 1945 tình hình thế giới có gì đáng chú bố. ý. 1. Tình hình thế giới. ? Tình hình ở trong nước lúc này ra sao. - Tại Châu Âu: Phát Xít Đức đầu ? Lúc này Đảng ta đã nhận định thời cơ cách hàng đồng minh không điều kiện mạng đã chín muồi, vậy thời cơ trong cách mạng - ở Châu Á: quân phiệt Nhật đầu tháng 8-1945 là gì. hàng đồng minh không điều kiện -> CM tháng 8 nổ ra trong 1điều kiện chủ quan và 2. Trong nước khách quan hoàn toàn chín mùi .Nhận định rõ - Quân Nhật hoang mang dao động thời cơ có một không hai này , Hồ Chí Minh đã cực độ. nêu rõ - Ngày 14 15/8/1945 hội nghị “ Đây là thời cơ ngàn năm có một cho dân tộc toàn quốc của Đảng họp tại Tân vùng dậy. Lần này dù có phải thiêu cháy dãy Trào (Tuyên Quang) quyết định Trường Sơn cũng quyết giành độc lập cho đất tổng khởi nghĩa trong cả nước.
  12. nước”. Uỷ ban khởi nghĩa được thành lập và ?Trước tình hình thuận lợi đó, Đảng ta đã có chủ ra quân lệnh số 1. trương gì. - Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào, tiêu biểu cho ý chí, ? Tại sao Đảng ta lại quyết định phát lệnh tổng nguyện vọng của toàn dân. khởi nghĩa trong cả nước khi quân Nhật đầu hàng - Lập uỷ ban dân tộc giải phóng VN, đồng minh. do Hồ Chí Minh làm Chủ Tịch. ? Sau khi mệnh lệnh khởi nghĩa được ban bố, -Chủ tịch HCM gửi thư tới đồng bào Đảng ta đã làm gì để tiến tới tổng khởi nghĩa cả nước kêu gọi nổi dậy tổng khởi giành chính quyền. nghĩa giành chính Hoạt động 2 - Chiều ngày 16/8/1945 giải phóng - Giáo viên dùng Lược đồ Tổng khởi nghĩa tháng thị xã Thái Nguyên. 8/1945. II. Diễn biến tổng khỡi nghĩa ? Những tỉnh nào giành được chính quyền sớm tháng Tám. nhất trong cả nước . GV tường thuật diễn biến các cuộc KN ở các địa phương. Thời gian Sự kiện - Từ 14 18/8/1945 bốn tỉnh lị giành chính quyền sớm nhất trong cả nước là Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam. - Chiều 15/8 mệnh lệnh tổng khởi nghĩa về tới HN, sáng 16/8 truyền đơn,biểu ngữ xuất hiện khắp mọi nơi, không khí ngày thêm sôi sục - Ngày 19/8/1945 khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn ở HN. - Ngày 23/8, Huế khởi nghĩa thắng lợi. - 25/8/1945 Sài Gòn khởi nghĩa thắng lợi . - 28/8/1945 tổng khởi thành công trong cả nước. - 2/9/1945 CTHCM đọc tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước VNDCCH. IV. ý nghĩa lịch sử và nguyên Hoạt động 3 nhân thành công của cách mạng ? ý nghĩa lịch sử của cách mạng Tháng8 (Đối với tháng Tám: trong nước và quốc tế) 1. ý nghĩa lịch sử. ? Cách mạng Tháng 8 thành công là do những 2.Nguyên nhân thắng lợi. nguyên nhân nào. (sgk - 95) ? Sự lãnh đạo kịp thời sáng tạo của Đảng cộng sản Đông Dương và Chủ Tịch Hồ Chí Minh trong cách mạng tháng 8 thể hiện ở những điểm nào. 4. Củng cố - dặn dò. - Về nhà học bài nắm được thời cơ pháp lệnh tổng khởi nghĩa, DB khởi nghĩa ở HN, Huế, Sài Gòn.
  13. - Bài tập về nhà: Lập niên biểu những sự kiện chính về CM tháng 8.1945- Đọc và tìm hiểu nội dung bài mới: .Bài 24: Cuộc đấu tranh bảo vệ và XD chính quyền dân chủ nhân dân (1945 - 1946) (T1) 3.KHBD MÔN NGỮ VĂN 9 Ngày soạn : 26/2/2023 Tiết 113: MÙA XUÂN NHO NHỎ (Thanh Hải) A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: 1. Kiến thức: - Cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước. - Lẽ sống cao đẹp của một con người chân chính. 2. Kĩ năng: - Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại. - Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một văn bản thơ. 3. Thái độ: Có ý thức cảm thụ, phân tích một văn bản thơ trữ tình hiện đại. B. Chuẩn bị: - GV: Giáo án; ảnh chân dung Thanh Hải, bảng phụ, tranh ảnh minh hoạ - HS: Soạn bài, tham khảo tài liệu, tìm hiểu về nhà thơ Thanh Hải. C. Các hoạt động dạy học:  Ổn định tổ chức:  Bài cũ: ? Hãy đọc thuộc lòng một đoạn em thích nhất trong bài thơ "Con cò” của Chế Lan Viên. Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ? (HS trả lời, GV nhận xét, củng cố và dẫn dắt vào bài mới)  Bài mới: Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt  Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc, I. Đọc - hiểu chú thích: tìm hiểu chú thích. ? Dựa vào chú thích* (SGK), trình bày 1. Tác giả: Phạm Bá Ngoãn (1930- những hiểu biết của em về nhà thơ 1980), quê: Phong Điền - Thừa Thiên – Thanh Hải ? Huế. - Tham gia 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. - Là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở - GV giới thiệu ảnh chân dung Thanh miền Nam từ những ngày đầu. Hải và nhấn mạnh: một số bài thơ tiêu b. Tác phẩm: Sáng tác tháng 11/ 1980, biểu của Thanh Hải là: Mồ anh hoa nở, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh cháu nhớ Bác Hồ đã vượt lên sự – không bao lâu trước khi nhà thơ qua khủng bố, khẳng định niềm tin vào đời. chiến thắng của cách mạng, nhân dân
  14. . ? Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ "được sáng tác trong hoàn cảnh nào? - GV lưu ý 1 số chú thích SGK.  Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc, tìm hiểu văn bản. II. Đọc - hiểu văn bản: - GV đọc mẫu 1 đoạn, hướng dẫn gọi HS đọc - HS đọc, GV nhận xét. 1. Đọc: * Yêu cầu: Đúng nhịp điệu, giọng điệu. - Khổ đầu: say sưa, trìu mến. - 2 khổ tiếp: nhanh, hối hả, phấn chấn. - 3 khổ cuối: thiết tha, trầm lắng. ? Em hãy xác định thể thơ, nhịp thơ của 2. Tìm hiểu chung: bài? a. Thể thơ: 5 tiếng, nhịp 3/ 2; 2/ 3. ? Em có nhận xét gì về mạch vận động cảm xúc của bài thơ? b. Mạch cảm xúc: Mùa xuân của thiên nhiên -> mùa xuân của đất nước -> của lòng người (khát vọng dâng hiến "mùa xuân nho nhỏ" của mình vào "mùa xuân ? Bài thơ có bố cục như thế nào? Nêu lớn" của cuộc đời chung) nội dung của từng phần? c. Bố cục: - HS trình bày. - Khổ đầu (6 dòng): Cảm xúc trước mùa - GV nhận xét, chốt. xuân thiên nhiên, đất trời. - Hai khổ tiếp: Cảm xúc về mùa xuân đất nước. - Hai khổ tiếp theo: Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ trước mùa xuân đất nước. - Khổ cuối: Lời ngợi ca quê hương, đất - GV gọi HS đọc 6 dòng đầu. nước qua điệu dân ca xứ Huế. ? Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời đã 3. Tìm hiểu chi tiết: được miêu tả như thế nào? (hình ảnh, a. Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời; màu sắc, âm thanh ) - Dòng sông xanh - Bông hoa tím biếc - ... chim chiền chiện -> Không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm, âm thanh vang vọng, tươi vui. ? Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân => Tín hiệu mùa xuân sinh động, chân của thiên nhiên được diễn tả tập trung ở thực, đầy sức sống. những chi tiết, hình ảnh nào? ? Em hiểu như thế nào về 2 câu thơ đó? - "Từng giọt long lanh rơi, - HS trình bày, GV nhận xét, chốt: có 2 Tôi đưa tay tôi hứng". cách hiểu: -> có sự chuyển đổi cảm giác: Âm thanh + Từng giọt long lanh giọt mưa xuân tiếng chim (thính giác) -> Từng giọt (có
  15. long lanh trong ánh sáng của trời xuân. hình khối -> thị giác) -> long lanh ánh + Hiểu 2 câu thơ này gắn với 2 câu thơ sáng, sắc màu "tôi hứng" (xúc giác). trước: giọt âm thanh tiếng chim -> Đây là hình ảnh giàu giá trị tạo hình. ? Em cảm nhận được điều gì qua 2 câu thơ trên? => Cảm xúc say sưa, ngây ngất của nhà - HS trình bày, GV nhận xét, bình. thơ trước vẻ đẹp trong trẻo, đầy sức - GV sơ kết nội dung tiết 1 của bài. sống của thiên nhiên, đất trời mùa xuân. D. Hướng dẫn học ở nhà: - Đọc lại bài thơ, nắm vững những nét chính về tác giả, tác phẩm. - Soạn tiếp bài: Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải) để tìm hiểu ở tiết sau.                Ngày soạn: 26/2/2023 Tiết 114,115: MÙA XUÂN NHO NHỎ (Tiếp) (Thanh Hải) A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: 1. Kiến thức: - Cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân đất nước. - Lẽ sống cao đẹp của một con người chân chính. 2. Kĩ năng: - Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại. - Trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một văn bản thơ. 3. Thái độ: Có ý thức cảm thụ, phân tích một văn bản thơ trữ tình hiện đại. B. Chuẩn bị: - GV: Giáo án; bảng phụ, tranh ảnh minh hoạ - HS: Soạn bài, tham khảo tài liệu, ... C. Các hoạt động dạy học:  Ổn định tổ chức:  Bài cũ: ? Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời được diễn tả tập trung ở những chi tiết, hình ảnh nào? Qua đó em cảm nhận được điều gì ở tác giả? (HS trả lời, GV nhận xét, củng cố và dẫn dắt vào tiết 2 của bài)  Bài mới: Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt  Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc, II. Đọc - hiểu văn bản: (tiếp) tìm hiểu văn bản (tiếp). 3. Tìm hiểu chi tiết: - Gọi Hs đọc khổ 2 và 3. b. Mùa xuân của đất nước, của cách ? Khi đất nước vào xuân, tác giả nghĩ mạng:
  16. đến ai? Vì sao? - người cầm súng. - người ra đồng. -> Biểu trưng cho 2 nhiệm vụ chiến đấu ? Tác giả đã tạo nên sức gợi cảm cho và lao động xây dựng đất nước. câu thơ bằng hình ảnh nào? - Hình ảnh lộc non của mùa xuân gắn với họ: + "Lộc dắt đầy trên lưng" + Lộc trải dài nương mạ" ? Hình ảnh đó có ý nghĩa gì? -> Mùa xuân đâm chồi nảy lộc từ chính - GV bình: Họ mang lộc xuân, gieo lộc bàn tay con người. xuân, góp vào với xuân của đất trời, đem mùa xuân đến mọi nơi trên đất n- ước. - Sức sống của mùa xuân đất nước còn ? Nhịp điệu mùa xuân của đất trời, của được cảm nhận trong nhịp điệu "hối con người, của đất nước được thể hiện hả", âm thanh "xôn xao". như thế nào? - Đất nước được hình dung bằng một ? Hình ảnh đất nước được nhà thơ cảm hình ảnh so sánh đẹp: nhận như thế nào? "Đất nước như vì sao, - Gv bình. Cứ đi lên phía trước". ? Em có nhận xét gì về biện pháp nghệ c. Mùa xuân của lòng người - lời tâm thuật mà tác giả sử dụng? niệm của tác giả: - Đó là khát vọng, mong ước được sống - Gọi HS đọc từ: "Ta làm " -> “ xao có ý nghĩa, được hoà nhập, cống hiến xuyến”. phần tốt đẹp - dù nhỏ bé của mình cho ? Theo em, điều tâm niệm của nhà thơ là đất nước, cho cuộc đời. gì? "Ta làm con chim hót ? Tâm niệm ấy được thể hiện qua những Ta làm một cành hoa hình ảnh nào và nét đặc sắc của những Ta nhập vào hoà ca hình ảnh ấy là gì? Một nốt trầm xao xuyến". -> Ước nguyện khiêm nhường nhưng thiết tha, chân thành. * Cách thể hiện: Chân thành trong ? Em có nhận xét gì về cách thể hiện ư- những hình ảnh tự nhiên, giản dị và đẹp. ớc nguyện của nhà thơ? + Dùng hình ảnh đẹp của thiên nhiên -> ư- ớc nguyện. + Liên tưởng lôgíc: Mùa xuân đất trời - đất nước -> mùa xuân nho nhỏ ở mỗi người, từ bản hoà ca chung -> nốt trầm cá nhân. + Sáng tạo hình ảnh: "Mùa xuân nho nhỏ" hình ảnh “con chim”, "cành hoa", "nốt ? Đoạn thơ gợi cho em những suy nghĩ trầm" -> đẹp, bình dị, khiêm nhường. gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi người? + Điệp cấu trúc: ta làm, dù là -> tô đậm ? Em có suy nghĩ và nhận xét gì về khổ tâm niệm tự nguyện. thơ cuối? (âm điệu dân ca xứ Huế -> + Chuyển đổi cách xưng hô: "tôi" -> "ta"
  17. niềm tin yêu của tác giả vào cuộc sống + Đảo ngữ: "lặng lẽ dâng"-> thiêng liêng, vào đoạn trích). thành kính, khiêm tốn. III. Tổng kết:  Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tổng 1. Nghệ thuật: kết. - Viết theo thể thơ gồm 5 chữ nhẹ ? Bài thơ có gì đặc sắc và nghệ thuật? nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca. - Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát. - Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, sử dụng từ xưng hô, - Cấu tứ chặt chẽ, dựa vào sự phát triển của hình ảnh mùa xuân. - Giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn. 2. Nội dung: Bài thơ thể hiện những ? Em hiểu làm “mùa xuân nho nhỏ" là rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ làm gì? Rút ra giá trị tư tưởng của bài đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước thơ? và khát vọng được cống hiến cho đất - HS thảo luận, trình bày, GV nhận xét, nước cho cuộc đời. chốt: là sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ và khiêm nhường - GV củng cố, khắc sâu giá trị tác phẩm. IV. Luyện tập: Cảm nhận 2 khổ thơ đầu D. Hướng dẫn học ở nhà: - Học thuộc lòng bài thơ; phân tích, cảm thụ về một đoạn thơ trong bài. - Soạn bài mới: Viếng lăng Bác (Viễn Phương)               
  18. Ngày soạn: 26/2/2023 Tiết 116,117: VIẾNG LĂNG BÁC (Viễn Phương) A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: 1. Kiến thức: - Cảm nhận được những tình cảm thiêng liêng của tác giả, của một người con từ miền Nam ra viếng lăng Bác. 2. Kĩ năng: - Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại. - Có khả năng trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ. 3. Thái độ: Có ý thức cảm thụ, phân tích một văn bản thơ trữ tình hiện đại. B. Chuẩn bị: - GV: Giáo án, ảnh chân dung tác giả, ảnh lăng Bác, bảng phụ. - HS: Soạn bài, tham khảo tài liệu. C. Các hoạt động dạy học:  Ổn định tổ chức:  Bài cũ: ? Hãy đọc diễn cảm bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải và trình bày cách hiểu về nhan đề của bài thơ (HS trả lời, GV nhận xét, củng cố và dẫn dắt vào bài mới).  Bài mới: Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt  Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc, I. Đọc - hiểu chú thích: tìm hiểu chú thích. ? Trình bày những hiểu biết của em về 1. Tác giả: Phan Thanh Viễn (1928 – nhà thơ Viễn Phương? 2005), quê: An Giang. - GV giới thiệu ảnh chân dung tác giả, - Là một trong những cây bút xuất hiện ảnh Lăng Bác. sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải - GV lưu ý các chú thích SGK. phóng miền Nam. - Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm, mơ mộng ngay hoàn cảnh chiến ? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh đấu ác liệt. nào? Nêu xuất xứ của bài thơ? 2. Tác phẩm: Tháng 4/ 1976, in trong tập “Như mây mùa xuân” (1978).  Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc, II. Đọc - hiểu văn bản: tìm hiểu văn bản. - GV đọc mẫu, hướng dẫn, gọi HS đọc 1. Đọc: bài. Yêu cầu: Đúng giọng điệu, đúng nhịp điệu: chậm, lắng sâu, khổ cuối nhanh hơn và hơi cao lên. - GV nhận xét đọc. 2. Tìm hiểu chung: ? Em có nhận gì về giọng điệu của bài a. Giọng điệu: Vừa trang nghiêm, sâu
  19. thơ? lắng vừa tha thiết, đau xót, tự hào. ? Cảm hứng bao trùm bài thơ là gì? b. Cảm hứng bao trùm: Niềm xúc động thiêng liêng, thành kính, lòng biết ơn và tự hào pha lẫn nỗi xót đau của tác giả từ ? Mạch vận động của cảm xúc trong bài Miền Nam ra viếng lăng Bác. thơ như thế nào? c. Mạch vận động của cảm xúc: Theo - GV chốt: Mạch vận động của cảm xúc trình tự một chuyến vào lăng viếng Bác như trên tạo nên một bố cục khá đơn (trước khi vào lăng, khi vào trong lăng, giản, tự nhiên và hợp lí. trước khi ra về) 3. Tìm hiểu chi tiết: - Gọi Hs đọc khổ 1. a. Cảm xúc của nhà thơ khi ở ngoài ? Em có nhận xét gì về câu thơ mở đầu? lăng Bác: (khổ 1) ? Qua lời xưng hô, em thấy tình cảm của - Xưng "con" -> Đại từ tác giả với Bác như thế nào? + Lời xưng hô gần gũi, thân thương, kính trọng, ấm áp. ? Tại sao tác giả dùng từ "thăm" mà + Mang 1 sắc thái mới đầy xúc động. không phải là "viếng"? - "ra thăm" -> con về thăm cha - cảm nhận như Bác còn sống. => Tình cảm thành kính, thiêng liêng - ? Hình ảnh đầu tiên, tác giả thấy được là giảm sự đau xót. gì? - Hình ảnh "hàng tre" rất quen thuộc ? Tác giả đã làm nổi bật những nét nào của làng quê, đất nước Việt Nam. của cây tre và hình ảnh này mang ý + bát ngát nghĩa ẩn dụ như thế nào? + xanh xanh + thẳng hàng -> Biểu tượng của sức sống bền bỉ, kiên cường của dân tộc "bão táp thẳng ? Em cảm nhận như thế nào về tâm hàng". trạng của nhà thơ thể hiện trong khổ thơ -> Tâm trạng vô cùng xúc động của một đầu? người con từ chiến trường miền Nam được ra viếng Bác. b. Xúc cảm về hình ảnh dòng người vào - Gọi Hs đọc 2 khổ tiếp. lăng - suy ngẫm về Bác (khổ 2, 3): ? Khổ thơ thứ 2 được bắt đầu bằng hình ảnh gì? - "Mặt trời trong lăng" -> ẩn dụ thể hiện ? Hình ảnh "mặt trời" trong hai câu thơ sự vĩ đại và trường tồn vĩnh cửu của Bác trên được hiểu như thế nào? Hồ - thể hiện sự tôn kính của nhân dân, ? Hãy phân tích giá trị biểu cảm của của nhà thơ đối với Bác. những hình ảnh đó? ? Hình ảnh dòng người vào lăng viếng - "Ngày ngày dòng người ." -> hình Bác được miêu tả như thế nào? ảnh thực. - GV bình: Hoa dâng lên mùa xuân, nở - “Kết tràng hoa . mùa xuân -> là 1 ẩn trong mùa xuân, những tấm lòng, những dụ đẹp, sáng tạo, 1 hoán dụ độc đáo con người kết thành hoa để dâng lên (mùa xuân -> tuổi).
  20. cuộc đời của Bác -> Tấm lòng thành kính của nhân dân đối với Bác. ? Em cảm nhận như thế nào về khung - "Bác nằm trong . cảnh và không khí trong lăng? Giữa một vầng trăng .. dịu hiền". -> Khung cảnh và không khí thanh tĩnh ? Hình ảnh vầng trăng dịu hiền gợi lên như ngưng kết cả thời gian, không gian. điều gì? - Hình ảnh vầng trăng gợi nghĩ đến ? Hãy đọc những câu thơ viết về trăng tâm hồn cao đẹp sáng trong của Bác và của Bác? (HS đọc, GV nhận xét, bổ những vần thơ tràn đầy ánh trăng của sung). Người. ? Tâm trạng xúc động của tác giả được biểu hiện bằng hình ảnh nào? Hãy phân - “Vẫn biết trời xanh mãi mãi" -> ẩn tích và bình? dụ: Sự trường tồn bất tử, vĩnh hằng, bất tử của Bác trong lòng dân tộc như thiên nhiên, vũ trụ. - "Mà sao nghe nhói . trong tim" -> Nỗi đau xót tột cùng của nhân dân ta nói chung, của tác giả nói riêng khi Bác không còn nữa. . c. Niềm mong ước thiết tha của nhà thơ - Gọi Hs đọc khổ thơ cuối. khi chia tay: (khổ cuối) ? Tâm trạng của nhà thơ được thể hiện - Tâm trạng lưu luyến, muốn được hoá như thế nào ở khổ thơ cuối? (xúc động, thân, hoà nhập vào cảnh vật để được ở dâng trào cảm xúc ) mãi bên lăng Bác. - Muốn làm: + Con chim hót ? Tác giả đã ước nguyện những gì? + Bông hoa toả hương + Cây tre trung hiếu ? Khổ thơ cuối có gì đặc sắc về nghệ -> Điệp ngữ dồn dập: "Muốn làm". thuật? Em có nhận xét gì về cách thể + Ứớc nguyện chân thành, thiết tha. hiện ước nguyện của nhà thơ? + Tình cảm thành kính, thiêng liêng của ? Câu thơ cuối bài trở lại hình ảnh cây nhà thơ - Nhân dân miền Nam đối với tre đã bổ sung thêm phương diện ý Bác. nghĩa gì nữa của hình ảnh cây tre Việt - Hình ảnh "cây tre" -> "cây tre trung Nam? Tác dụng? hiếu" nhập vào tre bát ngát bên lăng Bác. => Là lời hứa sắt son của nhà thơ.  Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tổng III. Tổng kết: kết văn bản. 1. Nghệ thuật: ? Bài thơ có gì đặc sắc về nghệ thuật? - Giọng điệu: Vừa trang nghiêm, sâu lắng, vừa tha thiết, đau xót tự hào, phù hợp với nội dung, cảm xúc của bài. - Thể thơ: 8 chữ, có đôi chỗ biến thể (7 hoặc 9 chữ). - Hình ảnh thơ có nhiều sáng tạo, kết