Kế hoạch bài học các môn học Lớp 6 - Tuần 15 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài học các môn học Lớp 6 - Tuần 15 - Năm học 2022-2023 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

1. CÔ SÂM KHBD VĂN 6 TUẦN 15 Ngày soạn:17/12/2022 BÀI 5. VĂN BẢN THÔNG TIN (THUẬT LẠI SỰ KIỆN THEO TRẬT TỰ THỜI GIAN) I. MỤC TIÊU: 1. Năng lực: a. Năng lực chung: - NL tự chủ, tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo. b. Năng lực chuyên biệt: - Nhận biết được một số yếu tố hình thức (nhan đề, sa pô, hình ảnh, cách triển khai,...), nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa,...) của văn bản thông tin thuật lại một sự kiện, triển khai thông tin theo trật tự thời gian. - Mục đích của việc mở rộng vị ngữ, nhận diện các trường hợp để mở rộng vị ngữ. - Viết được văn bản thuyết minh thuật lại một sự kiện. - Trao đổi, thảo luận về ý nghĩa của một sự kiện lịch sử. 2. Phẩm chất: - Yêu nước, nhân ái (Tự hào về lịch sử dân tộc; quan tâm đến những sự kiện nổi bật của địa phương, đất nước và thế giới;...) - Trách nhiệm, chăm chỉ (sử dụng đúng Tiếng Việt trong nói và viết, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt; tích cực, tự giác trong học tập có ý thức bảo vệ và giữ gìn trái đất - ngôi nhà chung của nhân loại.) - Trung thực, trách nhiệm, chăm chỉ (thể hiện trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, sử dụng thông tin chính xác, tin cậy trong khi thuật lại sự kiện đã học đã đọc. Đưa ra được nhận xét, đánh giá hoặc những cảm nhận ban đầu của người viết về sự kiện) II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - SGK, SGV video Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình, Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, tranh ảnh liên quan thông tin liên quan đến chiến dịch giờ Trái đất - Máy chiếu, máy tính bảng phụ,phiếu học tập. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1: Khởi động a) Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng cho học sinh tìm hiểu tiếp cận văn bản thông tin
2. b) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV giao nhiệm vụ cho HS bằng trò chơi “Ai tinh mắt hơn” Luật chơi: Với 81 chữ cái ABC đã được đảo các vị trí nhiệm vụ của các em hãy tìm trong 81 chữ trên theo hàng dọc, hàng ngang, hoặc đường chéo để tìm ra các kiểu văn bản đã học. Trò chơi này sử dụng kĩ thuật tia chớp. Bạn nào trả lời nhanh và đúng bạn sẽ nhận được một phần quà, nếu sai thì sẽ nhường cơ hội cho người khác. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - Giáo viên: hướng dẫn học sinh thực hiện trò chơi - Học sinh lên bảng làm việc cá nhân-> tìm từ Bước 3: Báo cáo kết quả - HS trả lời, báo cáo sản phẩm ->HS khác nhận xét, đánh giá - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá và giới thiệu bài học: Trong cuộc sống, nhiều khi chúng ta cần trình bày, cung cấp thông tin hay giải thích về sự vật, hiện tượng dưới dạng một văn bản. Kiểu văn bản đó được gọi là văn bản văn bản thông tin. Vậy văn bản thông tin là kiểu văn bản như thế nào? Có đặc điểm gì? Văn bản này có gì giống và khác các văn bản đã học. Chúng ta cùng tìm hiểu Bài 5: Văn bản thông tin để nắm được những đặc trưng của kiểu văn bản này. Tiết 57,58. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN HỔ CHÍ MINH VÀ “TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP” (Bùi Đình Phong) I. Mục tiêu 1. Về năng lực - Nhận biết một số yếu tố hình thức của văn bản thông tin: hình ảnh, nhan đề, sa pô... - Nhận biết một số các chi tiết tiết biểu: đề tài, chủ đề, ý nghĩa... - Đọc hiểu một văn bản cùng thể loại, cùng chủ đề. 2. Về phẩm chất - Yêu nước, nhân ái (yêu quý, trân trọng, tự hào về độc lập tự do của dân tộc) trách nhiệm, chăm chỉ (sử dụng đúng Tiếng Việt trong nói và viết, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt; tích cực, tự giác trong học tập.)
3. II. Thiết bị dạy học và học liệu - SGK, SGV video Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học. - Máy chiếu, máy tính, bảng phụ, phiếu học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Khởi động a.Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về Bản tuyên ngôn độc lập kết nối vào bài học, tạo tâm thế hào hứng cho học sinh tìm hiểu văn bản . b) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - Sự kiện Bác Hồ đọc bản tuyên GV sử dụng một trong các cách sau: ngôn độc lập tại Quảng trường Cách 1: Yêu cầu cá nhân HS thực hiện nhiệm Ba Đình- Hà Nội vào sáng ngày vụ sau: Em đã được nghe, được học nhiều về 02/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hãy nói về một điều - Hình ảnh vị cha già của dân mà em thích nhất ở Người. tộc - Chủ tịch Hồ Chí Minh Cách 2: Yêu cầu HS trao đổi, thảo luận nhóm tuyên bố dõng dạc với nhân dân về vấn đề sau: Em hiểu thế nào là một đất thế giới khiến em xúc động, tự nước “độc lập”? Được sống trong một đất hào. Là một học sinh được sống nước “độc lập”, em cảm thấy thế nào? Theo trong hòa bình, em luôn nhớ đến em, những ai đã góp phần tạo nên nền độc lập công lao của thế hệ cha anh đi của một quốc gia, dân tộc? trước đã vất vả, hy sinh xương Cách 3: yêu cầu HS thực hiện phiếu học tập máu để thế hệ chúng em được (theo kĩ thuật KWL), điền thông tin vào cột (1) sống yên vui, no ấm. như ngày và (2), thông tin ở cột (3) sẽ điền sau khi đã hôm nay. đọc hiểu văn bản. Phiếu học tập (1) (2) (3) Những điều Những điều Những điều em đã biết về em muốn biết em biết thêm Hồ Chí Minh về Hồ Chí về Hồ Chí và bản Tuyên Minh và bản Minh và bản ngôn độc lập Tuyên ngôn Tuyên ngôn độc lập độc lập Cách 4: Quan sát Clip sau và cho biết đó là sự kiện nào? Em biết gì về sự kiện đó?
4. ? Cảm xúc của em khi xem Clip trên? (Clip Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập) Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - Giáo viên: hướng dẫn học sinh quan sát clip và trả lời câu hỏi - Học sinh làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả - Học sinh trình bày sản phẩm - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá GV nhận xét và giới thiệu bài học: Các em vừa xem Clip Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình- Hà Nội đó là giây phút thiêng liêng mà mỗi chúng ta không thể nào quên. Khát vọng hòa bình và tinh thần bất diệt của Tuyên ngôn độc lập ngày 02/9/1945 mãi mãi khắc sâu vào trái tim và khối óc của mỗi con người Việt Nam và đây là nguồn động viên lớn để khơi dậy lòng nhiệt huyết của thế hệ trẻ hôm nay quyết giữ vững nền độc lập tự do của dân tộc. Sự kiện đó đã được Bùi Đình Phong ghi lại và trong tiết học hôm nay cô và các em sẽ tìm hiểu quá trình ra đời bản Tuyên ngôn Độc lập như thế nào? Nội dung, ý nghĩa ra đời của bản tuyên ngôn là gì ? Bài học này sẽ đem đến cho các em những thông tin ấy Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới I. TÌM HIỂU CHUNG a) Mục tiêu: Học sinh nắm được những thông tin cơ bản về tác giả và xuất xứ của văn bản, hoàn cảnh ra đời, thể loại, phương thức biểu đạt, cách đọc, bố cục văn bản b) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 1. Văn bản thông tin GV nêu câu hỏi: Đọc phần Kiến thức ngữ - Là văn bản dùng để cung cấp văn và trả lời câu hỏi: thông tin về các hiện tượng tự - Thế nào là văn bản thông tin? nhiên, thuật lại các sự kiện, giới
5. - Văn bản thông tin được trình bày dưới thiệu danh lam thắng cảnh, hướng hình thức nào? dẫn các quy trình thực hiện một - Văn bản thuật lại một sự kiện là văn bản công việc nào đó. như thế nào? - Được trình bày bằng chữ viết kết Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ hợp với các phương thức khác như: - HS đọc phần Kiến thức ngữ văn. Hình ảnh, âm thanh, Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - Văn bản thuật lại một sự kiện là - Học sinh trả lời. loại văn bản thông tin, ở đó người - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học viết thuyết minh (trình bày, miêu sinh thực hiện, gợi ý nếu cần tả, kể lại) một sự kiện (lịch sử, văn Bước 4: Kết luận, nhận định hoá, khoa học, ). Trong văn bản, GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. người viết thường sử dụng hình GV: bổ sung thêm văn bản thông tin là ảnh và nhiều câu trần thuật với kiểu văn bản rất phổ biến, hữu dụng trong trạng ngữ chỉ thời gian, nơi chốn; đời sống được viết để truyền đạt thông tin, thông tin thường được trình bày kiến thức theo trật tự thời gian hoặc mối - Trong văn bản thông tin, người viết quan hệ nguyên nhân – kết quả. thường sử dụng những cách thức hoặc Trong văn bản thuật lại một sự phương tiện để hỗ trợ người đọc tìm kiếm kiện theo trật tự thời gian, người thông tin một cách nhanh chóng và hiệu viết thường sắp xếp các thông tin quả. Một bảng chú thích, một dòng in đậm, về sự kiện xảy ra theo thứ tự từ in nghiêng, hình ảnh, sapo trước đến sau, từ mở đấu đến diễn biến và kết thúc. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Tác giả: GV nêu câu hỏi: - Tác giả: Bùi Đình Phong - Qua tìm hiểu ở nhà, nêu một số hiểu biết - Quê quán: Hà Tĩnh của em về tác giả ? - Là nhà nghiên cứu hàng đầu về Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ lãnh tụ Hồ Chí Minh với hàng loạt - HS chuẩn bị bài ở nhà. công trình có giá trị cao, đặc biệt là Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận về tư tưởng, đạo đức, tác phong - Học sinh trả lời. của Người. - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần Khách mời NTV: PGS-TS Bùi Đình Phong - Học ... – YouTube › watch - Yêu cầu HS nhận xét, đánh giá, bổ sung cho nhóm bạn B4: Kết luận, nhận định (GV) - GV đánh giá, chuẩn kiến thức. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 3. Tác phẩm - Yêu cầu HS đọc SGK và đặt câu hỏi: a. Đọc – chú thích Gv sử dụng kĩ thuật chỉ huy 01 hs thực hiện b. Xuất xứ:
6. hướng dẫn cách đọc, - Nguồn báo Danang.vn (1/9/2018) ? Qua phần soạn bài ở nhà, các bạn hãy c. Thể loại, PTBĐ, bố cục cho biết cách đọc VB này? - Thể loại: Văn bản thông tin - HS đọc văn bản. - Sự kiện: Hồ Chí Minh viết và đọc - Sau khi đọc xong, HS thảo luận các câu bản TNĐL năm 1945, khai sinh hỏi: nước VNDCCH. + Văn bản HCM và Tuyên ngôn Độc lập - Sự kiện đó được thuật lại theo thuộc thể loại gì? trình tự thời gian. + Văn bản thuật lại sự kiện gì? Theo trình tự - PTBĐ: Thuyết minh nào? Xác định PTBĐ của văn bản? - Bố cục 3 phần: + Văn bản này có thể chia làm mấy phần? + Giới thiệu sự kiện Em hãy nêu giới hạn và nội dung chính của + Diễn biến của sự kiện từng phần? + Kết thúc sự kiện + Phần in đậm và thời gian đăng tải của văn - Phần in đậm: sapo bản có tác dụng gì? - Ngày đăng tải: 1/9/2018 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: - HS đọc bài. - GV lắng nghe, nhận xét. - HS thảo luận cặp đôi về các câu hỏi. B3 : HS báo cáo kết quả - HS báo cáo kết quả thảo luận cặp đôi. - Các HS khác lắng nghe, nhận xét. * Dự kiến sản phẩm: - Đọc diễn cảm và sáng tạo, chú ý chuyển đổi ngữ điệu giọng đọc phù hợp: - Nhấn giọng các thông tin về ngày tháng, địa điểm để làm nổi bật sự kiện được nói đến trong bài. - Văn bản thông tin PTBĐ: thuyết minh Văn bản Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập thuật lại sự kiện Bác Hồ soạn thảo và đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; theo trình tự thời gian. • Bố cục: 3 phần + Phần 1: Mở đầu sự kiện: Bác yêu cầu giao cho Bác cuốn Tuyên ngôn độc lập của Mĩ. + Phần 2: Diễn biến của sự kiện: Quá trình chuẩn bị, hoàn thiện bản Tuyên ngôn độc lập. + Phần 3: Kết thúc sự kiện: Bác đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
7. • Phần in đậm nằm ngay dưới nhan đề văn bản=> Gọi là Sapo Tác dụng của phần sa pô: + Thu hút sự chú ý của người đọc, xác định chủ đề của bài viết + Tóm tắt nội dung bài viết + Vừa thể hiện phong cách của tác giả vừa chứng minh tính thời sự - Thời gian đăng tải: Thứ 7 ngày 01/9/2018 (tính cập nhật của thông tin trong văn bản + ý nghĩa của việc đăng thông tin về sự kiện-> gợi nhắc sự kiện lịch sử quan trọng của dân tộc, thu hút sự chú ý của mọi người với sự kiện, nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của sự kiện này) - Sự kiện nêu ở phần in đậm khẳng định giá trị của Tuyên ngôn độc lập có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với dân tộc Việt Nam B4: Kết luận, nhận định: - HS đánh giá các bạn và chuyển giao nhiệm vụ cho GV - GV bổ sung thêm: Trong văn bản thông tin Sa-pô (sapo) là đoạn văn mở đầu nhằm giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết. Giúp bạn đọc hình dung bài viết sẽ nói gì đồng thời giải thích cho bạn đọc hiểu tại sao tác giả chọn viết về sự kiện hay hiện tượng này. Sa-pô là một phần vô cùng quan trọng trong một bài viết thường được in đậm, ở vị trí dưới tiêu đề, gây ấn tượng lôi cuốn sự chú ý của người đọc đồng thời giúp mọi người hiểu rõ giá trị và ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập. II. TÌM HIỂU CHI TIẾT a) Mục tiêu: Giúp HS - Đọc hiểu được nội dung văn bản: + Nắm được mốc thời gian- thông tin quan trọng trong quá trình ra đời bản Tuyên ngôn, giá trị nội dung- nghệ thuật.
8. + Ý nghĩa lịch sử. b. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM B1: Chuyển giao nhiệm vụ II. Đọc- hiểu văn GV yêu cầu HS phân tích phần (1) của văn bản. bản GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi phiếu học tập số 2 1. Giới thiệu sự kiện Phiếu học tập số 2 - 4/5/1945, Hồ Chí Đọc phần (1) của văn bản và trả lời câu hỏi sau: Minh rời Pắc Bó về 1/ Trong phần (1), thời gian và Tân Trào. thông tin cụ thể nào được nhắc - Giữa tháng 5, đến? Có ý nghĩa gì? Người đề nghị có 2/ Qua tìm hiểu, em biết gì về bản Tuyên ngôn Độc bản “Tuyên ngôn độc lập” của lập của Hoa Kỳ. Hoa Kì? Tại sao HCM lại đề → Bước đầu chuẩn nghị “thả dù” cho Người cuốn bị cho bản Tuyên “Tuyên ngôn độc lập” của Hoa ngôn Độc lập. Kỳ? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: - HS hoạt động nhóm - GV quan sát, hỗ trợ. Bước 3: Báo cáo, thảo luận (GV & HS) GV: gọi bất kì HS ở vị trí nào trình bày kết quả tìm hiểu và thảo luận - Yêu cầu HS nhận xét, đánh giá bạn, nhóm - HS báo cáo sản phẩm B4: Kết luận, nhận định (GV) - GV nhận xét thái độ làm việc của HS - Đánh giá sản phẩm nhóm của HS - GV chốt kiến thức, chuyển ý sang phân tích nội dung phần 2 của VB. + Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ được công bố ngày 4/7/1776. Đây là văn bản chính trị tuyên bố 13 thuộc địa Bắc Mỹ chính thức ly khai khỏi Anh Quốc, hình thành quốc gia độc lập. (GV cho HS quan sát toàn văn Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kì) + Trong Bản Tuyên ngôn Độc lập bất hủ khai sinh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Bác Hồ trích dẫn câu nói từ bản Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1776: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được;
9. trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Bác sử dụng câu trích từ những bản Tuyên ngôn nổi tiếng của cách mạng Mỹ là một ẩn ý sâu xa về chính trị, ngoại giao của Người, nhằm quảng bá hình ảnh của một nước Việt Nam vừa giành được độc lập sau gần 100 năm chịu cảnh nô lệ, đồng thời khẳng định quyền độc lập, tự do bất khả xâm phạm của dân tộc trước toàn thế giới. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Diễn biến của sự GV yêu cầu HS hoàn thiện phiếu học tập số 3: kiện Phiếu học tập số 3 Đọc phần (2) của văn bản và trả lời các câu hỏi sau: 1/ Ghi lại mỗi thông tin cụ thể trong phần (2) của văn bản (tương ứng với từng mốc thời gian) bằng một câu: 22-8-1945 Bác rời Tân Trào về Hà Nội 2/ Tại sao Bác yêu cầu phải xét duyệt bản thảo “TNĐL” kĩ càng? 3/ Em có nhận xét gì về quá trình chuẩn bị cho bản TNĐL ra đời? B2: Thực hiện nhiệm vụ (GV & HS) HS: - Đọc kĩ câu hỏi và trả lời dựa vào phần chuẩn bị bài giao về nhà tiết học trước; - Hoạt động nhóm + 2 phút làm việc cá nhân + 3 phút thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu học tập GV: - Theo dõi, quan sát HS hoạt động nhóm - Hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ - Hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho HS nếu có B3: Báo cáo, thảo luận (GV & HS) GV: - Yêu cầu HS trả lời, báo cáo sản phẩm của nhóm mình - Yêu cầu HS nhận xét, đánh giá, bổ sung cho nhóm bạn
10. HS: Trả lời câu hỏi - Báo cáo sản phẩm nhóm: Câu 1: Thời gian Thông tin chính ( Sự kiện) 4/5/1945 HCM rời Bác Bó về Tân trào. 22/8/1945 Bác rời Tân Trào về Hà Nội. 25/8/1945 Bác vào ở nội thành, ở tầng 2 nhà 48 Hàng Ngang. Sáng HCM triệu tập họp Thường vụ Trung 26/8/1945 ương Đảng, chuẩn bị ra Tuyên ngôn Độc lập. 27/8/2945 Bác tiếp các bộ trưởng mới tham gia Chính phủ đưa ra đề nghị Chính phủ ra mắt quốc dân, đọc Tuyên ngôn Độc lập mà Người đã chuẩn bị. Ngày 28 và Bác đến làm việc tại 12 Ngô Quyền, 29/8/1945 soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập. 30/8/1945 Bác mời mọi người tới trao đổi góp ý cho bản Tuyên ngôn độc lập. 31/8/1945 Bác bổ sung một số điểm vào bản Tuyên ngôn độc lập. 14 giờ ngày Chủ tịch HCM đọc bản Tuyên ngôn 2/9/1945 Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ý nghĩa: Việc thuật lại sự kiện đó để người đọc có thể hình dung, nắm bắt được trình tự lịch sử, diễn biến từng sự kiện dẫn đến sự kiện lịch sử quan trọng: Bản tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 2. Vì đọc bản Tuyên ngôn độc lập không chỉ đọc cho nhân dân mà còn cho Chính phủ Pháp, nhân dân Pháp, các nước đồng minh. 3. Nhận xét: Chuẩn bị kĩ lưỡng, chu đáo vì Tuyên ngôn Độc lập không chỉ đọc cho nhân dân toàn quốc mà còn
11. đọc cho Chính phủ Pháp, nhân dân Pháp, các nước đồng minh. B4: Kết luận, nhận định (GV) - GV nhận xét thái độ làm việc của HS - Đánh giá sản phẩm nhóm của HS - GV chốt kiến thức Nội dung Tuyên ngôn độc lập năm 1945, Hồ Chí Minh đã khẳng định quyền cơ bản của con người và quyền của các dân tộc. Điều đó có ý nghĩa rất to lớn, vì trong thời điểm sau chiến tranh thế giới lần thứ II, các nước thuộc địa và phụ thuộc chưa được luật pháp quốc tế bảo vệ. Với Bản Tuyên ngôn Độc lập, Hồ Chí Minh đã đóng góp một điểm son ngời sáng trong lịch sử luật pháp quốc tế và vẫn còn nguyên giá trị đến cả hôm nay và mai sau. GV chuyển sang phân tích nội dung phần 3 của VB. Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 3. Kết thúc sự kiện GV yêu cầu HS thảo luận trong bàn theo kĩ thuật cặp đôi - Bác Hồ đọc bản chia sẻ các câu hỏi 1, 2, 3 Tuyên ngôn Độc lập 1. Thông tin nào được nhắc đến ở phần 3? - Thời gian: 14h 2. Nêu thời gian, địa điểm, thành phần tham gia, phương ngày 2-9-1945. thức thực hiện nội dung thông tin đó? - Địa điểm: Cuộc mít 3. Sự kiện này có ý nghĩa gì với lịch sử dân tộc ta? tinh vườn hoa Ba Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Đình. HS: - Thành phần tham - 2 phút đầu hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi gia: Hàng chục vạn - 1 phút sau thống nhất kết quả cặp đôi đồng bào. GV: - Phương thức: Trên - Theo dõi, quan sát HS hoạt động của HS diễn đàn cao và trang - Hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho HS nếu cần nghiêm. B3: Báo cáo, thảo luận (GV & HS) => Khẳng định GV: quyền độc lập- tự do - Yêu cầu HS trả lời, báo cáo sản phẩm của nhóm cặp đôi của nhân dân ta, kết - Yêu cầu HS nhận xét, đánh giá cặp đôi bạn thúc hơn 80 năm HS: thực dân Pháp xâm - Báo cáo sản phẩm nhóm. lược và đô hộ nước GV cho thay đổi thời gian và địa điểm trong phần 3: ta. Khai sinh ra nước + Điều gì sẽ xảy ra nếu trong văn bản trên tác giả thay VNDCCH. đổi thông tin về thời gian và địa điểm Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập? - Làm sai bản chất của sự kiện - Người đọc hiểu không đúng từ đó sẽ dẫn tới những hậu quả khó lường + Vì vậy trong văn bản thông tin đòi hỏi người viết phải
12. cung cấp tri thức như thế nào? - Tri thức phải khách quan khoa học, chính xác, hữu ích . B4: Kết luận, nhận định (GV) - GV nhận xét thái độ làm việc nhóm của HS - Đánh giá sản phẩm nhóm của HS - GV chốt kiến thức: Đúng như vậy trong văn bản thông tin đòi hỏi người viết phải cung cấp tri thức khách quan, chính xác về sự vật, sự việc thì mới giúp cho người đọc có thể hiểu đầy đủ chính xác, chân thực về sự vật, sự việc. GV chuyển sang phần tổng kết Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ III. TỔNG KẾT GV yêu cầu HS trả lời cá nhân: 1. Nội dung 1. Qua văn bản, em có thêm hiểu biết gì về vai trò của - Văn bản Hồ Chí Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với lịch sử dân tộc? Theo em, Minh và Tuyên ngôn bản Tuyên ngôn Độc lập mà Hồ Chí Minh viết có ý nghĩa Độc lập đã cung cấp như thế nào? đầy đủ thông tin về 2. Để cung cấp thông tin về sự kiện Bác Hồ viết Tuyên sự kiện ra đời bản ngôn Độc lập, người viết đã sử dụng cách diễn đạt (dùng Tuyên ngôn Độc lập, từ, đặt câu, sử dụng hình ảnh ) như thế nào? Tác dụng khai sinh ra nước của cách diễn đạt đó? Việt Nam Dân chủ B2: HS thực hiện nhiệm vụ: Cộng hòa. - HS suy nghĩ trả lời cá nhân 2. Nghệ thuật B3 : HS báo cáo kết quả - Ngôn ngữ rõ ràng, - Đại diện HS trình bày theo chỉ định của gv. các mốc thời gian, * Dự kiến: địa điểm cụ thể, 1. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đường cứu nước, chính xác, thuyết cứu dân; có vai trò sáng lập ra ĐCS VN, là người lãnh đạo phục. nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác... - Kết hợp với tranh - Bản Tuyên ngôn Độc lập có ý nghĩa đã khẳng định ảnh để văn bản thông quyền dân tộc và quyền con người luôn gắn bó chặt chẽ tin sinh động. với nhau. Đó cũng là mục tiêu, lí tưởng mà mọi dân tộc, quốc gia trên thế giới đều hướng đến. 2. Cách diễn đạt chặt chẽ, ngắn gọn, rõ ràng có sử dụng các mốc thời gian, địa điểm, hình ảnh hợp lí, sinh động. + HS khác nhận xét, đánh giá, bổ sung kết quả cho bạn. B4: Kết luận, nhận định: - GV nhận xét thái độ làm việc của HS - Đánh giá sản phẩm nhóm của HS - GV chốt kiến thức, chuyển sang phân tích nội dung phần hoạt động 3. Hoạt động 3: Luyện tập
13. a. Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kiến thức được tìm hiểu để giải quyết các câu hỏi thực hành - Định hướng phát triển NL hợp tác, cảm thụ..... b. Tổ chức thực hiện: B1. Chuyển giao nhiệm vụ - HS trả lời cá nhân: Bài tập 1: Trắc nghiệm Câu 1: Nhận định nào sau đây đúng với văn bản thông tin? A. Nhằm tái hiện con người và sự vật một cách sinh động, thuyết phục. B. Thuyết phục người đọc, người nghe về một ý kiến, nhận xét nào đó. C. Bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói, người viết về một sự vật, hiện tượng D. Cung cấp tri thức về các hiện tượng tự nhiên, xã hội Câu 2: Mục đích của văn bản thông tin là gì? A. Đem lại cho con người những tri thức mà con người chưa từng biết đến để hiểu biết và từ đó có thái độ, hành động đúng đắn. B. Đem lại cho con người những tri thức chính xác, khách quan về sự vật, hiện tượng để có thái độ, hành động đúng đắn C. Đem lại cho con người những tri thức mới lạ để con người phát hiện ra cái hay, cái đẹp của những tri thức đó. D. Đem lại cho con người những tri thức tiêu biểu nhất để con người hiểu biết và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc về chúng Câu 3: Ngôn ngữ của văn bản thông tin có đặc điểm gì? A. Có tính hình tượng, giàu giá trị biểu cảm B. Có tính chính xác, cô đọng, chặt chẽ và sinh động C. Có tính đa nghĩa và giàu cảm xúc D. Có tính cá thể và giàu hình ảnh. Bài 2: Tự luận: 1. Có mấy bức ảnh được đưa vào văn bản? Đưa vào nhằm mục đích gì? 2. Em thấy thông tin nào trong văn bản cần chú ý nhất? Trong văn bản này em thấy có yếu tố hư cấu, tưởng tượng không? Vì sao? 3. Tờ lịch sau đây nhắc đến sự kiện lịch sử nào và cho em biết những thông tin gì về sự kiện ấy? Cách trình bày thông tin về sự kiện lịch sử ở tờ lịch này có khác gì với văn bản Hồ Chí Minh và "Tuyên ngôn Độc lập" B2: HS thực hiện nhiệm vụ: - 2 phút đầu hoạt động cá nhân - 1 phút sau thống nhất kết quả trong bàn.
14. B3 : HS báo cáo kết quả - Đại diện các nhóm trình bày theo chỉ định của giáo viên. * Dự kiến sản phẩm: 1.Có 02 bức ảnh được đưa vào trong bài: - Mục đích: giúp người đọc hình dung rõ hơn về người được nói đến và khoảnh khắc lịch sử được nhắc tới trong văn bản. - Đưa các bức ảnh một cách hợp lí: vì giúp hình thức của văn bản sinh động hơn, làm tăng tính chân thực của thông tin được nói đến trong văn bản. 2.Em thấy thông tin về thời gian trong văn bản là cần phải chú ý nhất. * Bởi vì: cần văn bản này cần có những yếu tố thời gian sự kiện chính xác để làm rõ nội dung sự ra đời của bản Tuyên ngôn. - Trong văn bản này không có yếu tố hư cấu, tưởng tượng vì kiểu văn bản này đòi hỏi người viết phải trình bày khách quan, trung thực -> Đây là đặc điểm cốt lõi của văn bản thông tin - Loại văn bản này thường trình bày một cách khách quan, trung thực, không có yếu tố hư cấu, tưởng tượng. - Qua văn bản thông tin, người đọc, người nghe hiểu chính xác những gì được mô tả, giới thiệu. 3. Tờ lịch này nhắc tới sự kiện ngày quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam 1945. * Cách trình bày của tờ lịch khác ở chỗ: Tờ lịch chỉ có thời gian, nội dung tóm tắt của ngày quốc khánh này trong khi văn bản HCM và "Tuyên ngôn Độc lập" nêu rõ trình tự các sự việc quá trình, diễn biến lịch sử để bản Tuyên ngôn độc lập ra đời. - Nhận xét, đánh giá, bổ sung kết quả của các nhóm khác. B4: Kết luận, nhận định: - GV nhận xét thái độ làm việc của HS - Đánh giá sản phẩm nhóm của HS - GV chốt kiến thức, chuyển sang phân tích nội dung phần vận dụng. 4. Hoạt động 4: Vận dụng a. Mục tiêu: - Học sinh huy động những kiến thức được học để chia sẻ thông tin - Định hướng phát triển NL thuyết trình b. Tổ chức thực hiện: B1. Chuyển giao nhiệm vụ - HS trả lời cá nhân:
15. Hãy trình bày một sự kiện (thông tin) liên quan đến Bác Hồ và quá trình thành lập nước mà em biết HS ghi lại vắn tắt thông tin + Thời gian, địa điểm diễn ra sự kiện? + Hoạt động chính của sự kiện (Trình tự, đâu là sự việc mở đầu, diễn biến và kết thúc?) + Ý nghĩa của sự kiện? Có những hình ảnh nào được dùng để minh họa cho sự kiện? B2: HS thực hiện nhiệm vụ: - 2 phút hoạt động cá nhân-> trình bày B3 : HS báo cáo kết quả - HS trình bày theo chỉ định của giáo viên. * Dự kiến sản phẩm: 1. Sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước: Ngày 5.6.1911. Năm 2021 kỉ niệm 110 năm Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước tại bến cảng Nhà Rồng Ý nghĩa Lịch sử: Là một dấu mốc lịch sử, mở ra một thời đại mới cho đất nước ta tìm ra được con đường cứu nước đúng đắn, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, dẫn dắt dân tộc ta đến thắng lợi lập ra nhà nước CHXH Chủ nghĩa Việt Nam 2. Sự kiện thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân Ngày 22/12/1944 Tháng 12-1944, lãnh tụ Hồ Chí Minh ra chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân Tại khu rừng giữa tổng Hoàng Hoa Thám và Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập gồm 34 chiến sĩ, biên chế thành 3 tiểu đội, do Bác Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy. Ngày 25 và 26 tháng 12 năm 1944 đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã lập nên hai trận đánh mở đầu truyền thống đánh tiêu diệt, đánh chắc thắng, đánh thắng của quân đội ta là trận Phai Khắt, Nà Ngần Ý nghĩa lịch sử: Ngày 22/12 trở thành ngày có ý nghĩa lịch sử trọng đại, cũng là ngày truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bước 4: Kết luận, nhận định (GV) GV nhận xét ý thức chuẩn bị bài của HS, tuyên dương những HS có ý thức tinh thần chuẩn bị
16. khẳng định và nhấn mạnh thêm ý nghĩa của 2 sự kiện trên để dẫn tới sự ra đời của nhà nước VN dân chủ cộng hòa. * Hướng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau (3 phút) - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho tiết viết bài các sự kiện sau Ở địa phương hoặc ở trường em, mọi người thường nhắc đến những sự kiện lớn nào đã diễn ra? Hãy chọn một sự kiện mà em và nhiều người quan tâm để thuật lại sự kiện đó. Chọn sự kiện để thuật lại. ->Thu thập thông tin về sự kiện ************************* Tiết . 59,60. DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ - Theo Infographics.vn - I. Mục tiêu 1. Về năng lực - Nhận biết và bước đầu biết phân tích, đánh giá nội dung và đặc điểm nổi bật về hình thức biểu đạt của văn bản thông tin trình bày dưới dạng đồ họa. - Năng lực giao tiếp, hợp tác: Cùng nhau trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập GV giao phó. - Năng lực thu thập thông tin liên quan đến chiến dịch Điện Biên Phủ: diễn biến, kết quả, ý nghĩa của chiến dịch. - Nhận biết được một số yếu tố hình thức của văn bản thông tin thuật lại một sự kiện được trình bày dưới dạng đồ họa thông tin: Sa Pô, cách sắp xếp hình ảnh kết hợp với từ ngữ, câu văn. 2. Về phẩm chất - Yêu nước; tự hào dân tộc; trân trọng giá trị độc lập tự do của dân tộc, có ý thức bảo vệ và xây dựng đất nước. - Biết ơn thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, giành độc lập tự do cho dân tộc. II. Thiết bị dạy học và học liệu - SGK, SGV, tranh ảnh ,video tư liệu liên quan đến chiến dịch Điện Biên Phủ. - Máy chiếu, máy tính - Bảng phụ, phiếu học tập. III. Tiến trình dạy học Hoạt động 1: Xác định vấn đề
17. a.Mục tiêu: Tạo tâm thế háo hứng cho học sinh trước khi vào tìm hiểu văn bản. Huy động những hiểu biết của HS về Chiến thắng Điện Biên Phủ, kết nối vào bài học. b) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - Tên bài hát: Giải phóng GV giao nhiệm vụ cho HS theo một trong các cách Điện Biên- nhạc sĩ Đỗ sau: Nhuận. Cách 1: - Giai điệu bài hát: hào Yêu cầu HS làm việc nhóm thực hiện nhiệm vụ: Liệt hùng, ghi lại tinh thần chiến kê một số chiến thắng lừng lẫy của nhân dân ta trong đấu bất khuất ngoan cường các cuộc đấu tranh chống lại kẻ thù xâm lược từ xưa trong cuộc chiến tranh vệ tới nay. Sắp xếp các chiến thắng đó theo trật tự thời quốc của quân và dân ta gian và cho biết: Em biết nhiều thông tin về chiến cũng như niềm cảm xúc thắng nào nhất? Những thông tin về chiến thắng đó sung sướng vỡ òa khi chúng em tiếp nhận từ những nguồn nào? ta giành chiến thắng trong Cách 2: trận đánh lịch sử ở Điện Yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ: Biên. Nếu phải thuyết minh một cách thật ngắn gọn về một - Bài hát nhắc em nghĩ tới sự kiện lịch sử nào đó thì em sẽ đưa vào những thông chiến dịch Điện Biên Phủ. tin chính nào và lựa chọn cách trình bày ra sao? Thử áp dụng với một sự kiện lịch sử mà em thích và chia sẻ với cả lớp. Cách 3: Lắng nghe một bài hát. ? Em biết gì về bài hát? (tên bài hát, tác giả) ? Em thấy giai điệu bài hát như thế nào? Bài hát nhắc chúng ta nghĩ đến chiến dịch nào? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - Giáo viên: hướng dẫn học sinh quan sát clip và trả lời câu hỏi - Học sinh làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả - Học sinh trình bày sản phẩm - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
18. - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá GV nhận xét và giới thiệu bài học: Giải phóng Điện Biên Bộ đội ta tiến quân trở về Giữa mùa này hoa nở, miền Tây Bắc tưng bừng vui Đó là những lời ca mở đầu của bài hát Giải phóng Điện Biên một trong những sáng tác bất hủ của cố nhạc sĩ Đỗ Nhuận. Ca khúc chất chứa những dấu mốc lịch sử, là khúc khải hoàn, là tiếng reo vui của triệu triệu trái tim con người Việt Nam trước chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu- chiến thắng Điện Biên Phủ. Để giúp các em phần nào hình dung ra được chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, chúng ta tìm hiểu bài “Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ”. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới I. TÌM HIỂU CHUNG a) Mục tiêu: Học sinh nắm được những thông tin cơ bản về đồ họa thông tin, xuất xứ, thể loại, phương thức biểu đạt của văn bản. b) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 1. Đồ họa thông tin: là sự HS đọc văn bản. kết hợp thông tin ngắn gọn GV yêu cầu HS đọc các chú thích dấu (*) trong SGK với hình ảnh minh họa và GV: Giao nhiệm vụ cho HS chuẩn bị bài ở nhà theo màu sắc sinh động, bắt mắt các yêu cầu ở phiếu học tập số 1 để có thể truyền đạt thông Trên lớp: GV cho HS trao đổi kết quả chuẩn bị ở tin nhanh và rõ ràng hơn. nhà với bạn cùng bàn. 2. Văn bản 1. Quan sát vào văn bản, các em hình thức trình bày - Xuất xứ: Theo của văn bản có gì đặc biệt? infographics.vn 2. Em hiểu Đồ họa thông tin là gì? - Thể loại: Văn bản thông 3. Nêu những hiểu biết của em về tác phẩm? tin thuật lại một sự kiện lịch (xuất xứ, thể loại, phương thức biểu đạt chính) sử (theo trật tự thời gian) 4. Em hãy xác định bố cục của văn bản này? - Phương thức biểu đạt Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ chính: thuyết minh
19. - H: chuẩn bị bài ở nhà theo yêu cầu câu hỏi trong 1. * Bố cục: phiếu học tập. + Phần 1: Đợt 1 (13 đến - HS trao đổi với các bạn trong nhóm bàn thống nhất 17/3) ý kiến. + Phần 2: Đợt 2 (30/3 đến - Trả lời câu hỏi của GV 30/4) GV: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS. + Phần 3: Đợt 3 (1 đến 7/5) Hướng theo dõi, quan sát, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - HS cần đọc lưu loát, diễn cảm và sáng tạo, chú ý chuyển đổi ngữ điệu giọng đọc phù hợp; cần nhấn giọng các thông tin về ngày tháng, địa điểm để làm nổi bật sự kiện được nói đến trong bài. HS thay nhau đọc từng đoạn cho đến hết VB. - HS đọc chú thích và giải thích từ khó (chiến dịch, diễn biến ) - Học sinh trình bày các câu trả lời. - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần. * Dự kiến Sản phẩm: 1. Văn bản có nhiều hình ảnh minh họa và màu sắc sinh động, bắt mắt, các câu văn cũng rất ngắn gọn. 2. Đồ họa thông tin: Đồ họa thông tin (tiếng Anh: infographic, là từ ghép của Information graphic), là sự kết hợp thông tin ngắn gọn với hình ảnh minh họa và màu sắc sinh động, bắt mắt để có thể truyền đạt thông tin nhanh và rõ ràng hơn. 3. Tác phẩm: - Xuất xứ: Theo infographics.vn - trang đồ họa, thông tấn xã Việt Nam ngày 06/5/2019. - Thể loại: văn bản thông tin thuật lại một sự kiện lịch sử. - Phương thức biểu đạt chính: thuyết minh. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức chuẩn bị bài ở nhà, thái độ làm việc nhóm của HS. - Bổ sung thông tin:
20. + Đồ họa thông tin: tên tiếng Anh là Infograpphics. là dạng thức thể hiện những thông tin, số liệu, kiến thức bằng mô hình đồ họa. ( kết hợp thông tin ngắn gọn, hình ảnh minh họa và màu sắc sinh động, bắt mắt) Mục đích chính của thiết kế Infographic là nhằm trình bày thông tin sao cho trở nên gọn gàng, súc tích, dễ nắm bắt và thu hút được sự quan tâm, chú ý của người đọc, người xem hơn. Chúng ta có thể sử dụng hình thức thiết kế này để chuẩn bị những bản báo cáo, tường trình thông tin hoặc làm những tấm poster, quảng cáo. + Giới thiệu một số đồ họa thông tin II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN a) Mục tiêu: + Gv hướng dẫn Hs đọc và tìm hiểu cụ thể nội dung, nghệ thuật của văn bản. + Hs nắm được nội dung và nghệ thuật của từng phần trong văn bản. b) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: 1. Nhan đề và sapo - GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua câu hỏi: - Nhan đề: 1. Nhan đề cung cấp thông tin chính là gì? Nhan đề Nêu lên sự kiện thông tin: văn bản được trình bày như thế nào? diễn biến của chiến dịch 2. Từ “diễn biến” trong nhan đề cho thấy thông tin Điện Biên Phủ. trong bài viết sẽ được triển khai theo trình tự nào? - Sapo: 3. Hãy xác định vị trí sapo của bài viết? Khái quát về chiến dịch 4. Nêu nội dung sapo của bài viết? Nội dung sapo có Điện Biên Phủ, nội dung liên quan gì đến nhan đề của văn bản? sapô chính là nhan đề văn Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập bản, tóm tắt vấn đề nêu ra - HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời. trong bài. - HS hình thành kĩ năng khai thác văn bản - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - Học sinh lần lượt trả lời các câu hỏi 1.Nhan đề nêu lên sự kiện thông tin: diễn biến của