Kế hoạch bài dạy môn Toán 9 - Tiết 24: Đường thẳng song song và đường thẳng cắt nhau - Năm học 2019-2020 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy môn Toán 9 - Tiết 24: Đường thẳng song song và đường thẳng cắt nhau - Năm học 2019-2020 - Trường THCS Trần Kim Xuyến

1. Ngày soạn 24/11/2019 Ngày soạn 12/2019 Tiết 24: ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU I. Mục tiêu: Qua bài này giúp HS: 1. Kiến thức - Nhận biết và nhắc lại được điều kiện để hai đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) và đường thẳng y = a'x + b' (a' ≠ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. - Vận dụng được lí thuyết vào giải các bài tập tìm giá trị của các tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là 2 đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau. 2. Kỹ năng - Vẽ được các đường thẳng cho trước, qua đó nhận xét các cặp đường thẳng song song, cắt nhau. - Tính toán chính xác, trình bày cẩn thận. 3. Thái độ - Nghiêm túc và hứng thú học tập 4. Định hướng năng lực, phẩm chất. - Năng lực tính toán, Năng lực giải quyết vấn đề, Năng lực hợp tác, Năng lực ngôn ngữ, Năng lực giao tiếp., Năng lực tự học. * Phẩm chất: Tự tin, tự lập II. Chuẩn bị: - Gv : Giáo án, sách, phấn mầu, giấy A3, máy chiếu. - Hs: Đồ dùng học tập, đọc trước bài. III. Phương tiện và đồ dùng dạy học - Thước, bút dạ, bảng phụ, bảng nhóm. IV. Tiến trình dạy học: 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số - 1 phút. 2. Nội dung: HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG A - Hoạt động khởi động – 7 phút *Mục tiêu: Kiểm tra kiến thức bài cũ và đặt vấn đề vào bài mới - Đưa bảng phụ có kẻ sẵn ô vuông và nêu y/c kiểm tra: “Vẽ Cả lớp làm bài tập vào giấy trên cùng một mặt phẳng toạ oli đã chuẩn bị trước, một độ, đồ thị các hàm số y=2x và em lên bảng thực hiện. y=2x + 3” ? Nêu nhận xét về hai đồ thị HS nêu nhận xét như phần này. ND Nhận xét:
2. Học sinh phát biểu nhận Đồ thị hàm số y = 2x + 3 xét song song với đồ thị hàm số Trên cùng một mặt phẳng y = 2x. Vì hai hàm số có hệ ? Trên cùng một mp hai đt có số cùng bằng 2 và 3 khác 0. những vị trí tương đối nào? hai đường thẳng có thể song song cũng có thể cắt nhau hoặc có thể trùng ?Vậy hai đt y ax b (a 0) nhau. và y=a’x+b’ (a’ 0)khi nào thì cắt nhau, song2 với nhau, trùng nhau ta sẽ đi vào nội dung bài học hôm nay. B - Hoạt động hình thành kiến thức HĐ1: Hai đường thẳng song song ( 10 phút) - Mục tiêu: HS nhận biết được khi nào hai đường thẳng song song. Phát biểu được dấu hiệu x hai đường thẳng song song, hai đường thẳng trùng nhau. 2 = - Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, vấn đáp, trực quan. y - Kĩ thuật sử dụng: Kĩ thuật động não, phòng tranh. - Năng lực: Tính toán, giải quyết vấn đề. *Hoạt động cá nhân: 1. Đường thẳng song song y 3 Yêu cầu hs khác lên vẽ tiếp đồ 6 + x thị hàm số y = 2x – 2 lên mp đồ Toàn lớp làm ?1a, vẽ đồ thị 5 x 2 2 x 2 = = - thị mà bạn vừa vẽ 4 hàm số y = 2x + 3 và y = x y y 2 3 = 2x – 2. 7 GV vẽ đồ thị y = 2x + 3 và y = y 2 2x – 2.trên phần mềm 6 1 Skeachap sau đó giữ nguyên 1 -1,5 y = 2x–2 // y = 2x+3 5vì đồ thị hàm số và thay đổi hệ số -6 -5 -4 -3 -2 -1 O 1 2 3 4 5 6 7 x cùng // y=2x -1 b ở đồ thị thứ 2 để HS quan sát 4 -2 vị tria 2 đt và quan sát hệ số để x x -3 6 3 y rút ra NX 5 -4 4 HS trả lời như phần Kết y = 2x 7 2 7 -NV1: Có nhận xét gì về 2 đt luận3 -5 2 Kết luận: 6 y = 2x-2 và y = 2x + 3 1 1 6 1 Đ.thẳng y ax b - 5 5 2 O - 3 - (a 0)(d) 4 5 4 1 4 - , - 5 1 - -NV2: TQ 2 đt y=ax+b (a 0) - 6 Đ.thẳng y a’x b’ 6 2 y 3 - 3 y 5 và y=a’x+b’(a’ 0)5 song song 4 HS: đứng tại chỗ. 4 ( a’ 0 (d’) với nhau khi nào? trùng3 nhau 2 3 2 3 - 2 d / /d khi nào? 2 1 3 HS nêu lý do. 1 1 4 - d//d’ a=a’; b b’ 1 - 1 * Áp dụng: Xét vị trí tương đối 1 1 5- - - d  d’ a=a’; b=b’ O - 2 2 O - - giữa 3 đường thẳng: 3 3 - - 5 1 6 4 , -5 - 1 - 4 , - - 1 5 - 1 5 y 3x 2 (d1) - - - 2 - 2 - 3 - 3 - 4 - 4 - 3 5 - 5 + - x 2 6 = - 6 - y
3. y = 0,5x+7 (d2) 1 y 3x (d ) 2 3 Sau khi HS trả lời GV sẽ chiếu các đồ thị đó trên phần mềm Skeachap đề HS 1 lần nữa rõ hơn Hoạt động 2: Hai đường thẳng cắt nhau (a 0) ( 13 phút) - Mục tiêu: HS nhận biết được hai đường thẳng cắt nhau bằng minh họa sgk, qua đó rút ra nhận xét về dấu hiệu để hai đường thẳng cắt nhau. - Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, vấn đáp, trực quan. - Kĩ thuật sử dụng: Kĩ thuật động não, phòng tranh. - Năng lực: Tính toán, giải quyết vấn đề. (Hoạt động cá nhân, cặp đôi) 2. Đường thẳng cắt nhau: - NV1: Tìm các cặp đường Trong ba đt đó, đt (d1) và Đồ thị của ba hàm số. thẳng song song, các cặp (d2) song song với nhau vì đường thẳng cắt nhau trong có hệ số a bằng nhau, hệ số y các đường thẳng sau: b khác nhau. d3 Hai đt (d ) và (d ) không d y = 0,5x + 2 (d1) 1 3 1 song song và cũng không 2• y = 0,5x – 1(d2) trùng nhau, chúng phải cắt • d2 • • • y = 1,5x + 2(d3) nhau. x - 4 • -1 2 (GV cho HS hoạt động cặp đôi) Tương tự, hai đt (d2) và 1 4 (d3) cũng cắt nhau. Giáo viên vẽ sẵn 3 hàm số 3 trên phần mềm Skeachp để 1 minh họa cho nhận xét. Hs trả lời miệng. Hs khác -NV2:Một cách TQ đường bổ sung. *Tổng quát: thẳng y=ax+b (a 0) và y = Hs ghi kết luận vào vở. Đt y ax b (a 0) và a’x + b’ ( a’ 0 ) cắt nhau khi Một hs đọc to kết luận nào? GV ghi kết luận lên bảng. trong sách giáo khoa. y a’x b’ (a’ 0) cắt GV dùng đồ thị đã vẽ ở ?2 nhau khi và chỉ khi a a’ trong phần Skeachp và xóa đồ Chú ý: thị y = 0,5x - 1. Hỏi 2 đồ thị Hs quan sát đồ thị để trả hàm số còn lại cắt nhau nhưng lời Khi a a’ và b = b’ thì cắt nhau trên trục nào? 2 đt cắt nhau tại 1 điểm hai đường thẳng cắt nhau trên trục Oy (trục tung) tại một điểm trên trục tung có tung độ là b. Xét vị trí tương đối giữa 2 đường thẳng HS: Khi b b' y 3x 4 ; y 2x 4
4. -NV3: Khi nào thì hai đường HS nêu chú ý thẳng y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’ (a’ 0) cắt nhau tại một điểm trên trục tung? - Nêu chú ý SGK C - Hoạt động vận dụng ( 11 phút) - Mục tiêu: HS tìm được điều kiện để một hàm số cho trước là hàm số bậc nhất, vận dụng kiến thức đã học, tìm điều kiện để hai đồ thị song song, cắt nhau. - Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, vấn đáp - Kĩ thuật sử dụng: Kĩ thuật động não. - Năng lực: Tính toán, giải quyết vấn đề. *Hoạt động nhóm Một học sinh đọc to đề bài. *Bài toán: NV1? Hàm số y = 2mx + 3 và Cho hàm số bậc nhất y = (m + 1)x + 2 có các hệ số Học sinh trả lời: y=2mx+3 và y=(m+1)x +2 a; b; a’; b’ bằng bao nhiêu? Hàm số y = 2mx + 3 có hệ Hai hàm số trên là hàm số NV2 ? Tìm điều kiện của m số a = 2m; b = 3; bậc nhất khi: m 0; m 1 để hai hàm số là hàm số bậc Hàm số y = (m + 1)x + 2 có a) Đồ thị hàm số y=2mx + 3 nhất. hệ số a’= m + 1; b’ = 2 và y=(m+1)x+2 cắt nhau NV3: a) Tìm m để 2 đường khi a a'hay 2m m+1 thẳng cắt nhau; m 1 Sau 5 phút hoạt động b) 2 đường thẳng song song nhóm, lần lượt đại diện hai Kết hợp với đk trên, ta có GV ghi lại điều kiện lên bảng nhóm lên bảng trình bày. hai đường thẳng cắt nhau m 0 và m - 1 ; m 0; m 1 và m 1. Học sinh dưới lớp nhận xét Yêu cầu học sinh hoạt động đánh giá. b)Hàm số y=2mx+3 và theo nhóm để hoàn thiện bài y=(m+1)x + 2 có b b’ toán. vậy hai đt song song với Nửa lớp làm câu a. nhau khi và chỉ khi a = a’ hay 2m = m + 1 m = 1 Nửa lớp còn lại làm câu b. (thỏa mãn) Kiểm tra các nhóm làm việc (đpcm) D - Hoạt động hướng dẫn về nhà- 3p Mục tiêu: - HS chủ động làm các bài tập về nhà để củng cố kiến thức đã học. - HS chuẩn bị bài mới giúp tiếp thu tri thức sẽ học trong buổi sau. - Kĩ thuật sử dụng: Kĩ thuật viết tích cực - Năng lực: Giải quyết vấn đề. - Nắm vững điều kiện về các hệ số để hai đường thẳng song song, trùng nhau, cắt nhau. - Bài tập về nhà: 21,22;23;24 sgk; 18;19 sbt. - Chuẩn bị tiết sau Luyện tập. - HS ghi chép yêu cầu về nhà làm bài tập.